Vanaf 21 mei 2026 is de nieuwe Europese EVOA- verordening (EU 2024/1157) in werking. De manier waarop afval over Europese grenzen wordt vervoerd, is daarmee ingrijpend veranderd. Waar bedrijven voorheen werkten met papieren documenten of nationale systemen, wil de EU alle meldingen en kennisgevingen nu digitaal afhandelen. Alle afvaltransporten die de grens overgaan moeten worden aangemeld in een nieuw Europees digitaal systeem: DIWASS.
Voor de kunststofindustrie blijkt deze nieuwe Europese verordening een opgave.
Wat verandert er per materiaalstroom onder de nieuwe EVOA-verordening?
De situatie voor kunststofafval
Vanaf 21 mei 2026 is de uitvoer van B3011- kunststofafval naar zowel OESO- als niet-OESO-landen verplicht via de PIC- procedure (Prior Informed Consent). In de praktijk betekent dit dat je voordat je een lading kunststofafval mag exporteren, officieel toestemming moet vragen Ć©n krijgen van de bevoegde autoriteiten in het verzendende land, alle doorvoerlanden Ć©n het ontvangende land. Pas als iedereen akkoord is, mag het transport vertrekken.
Dit brengt drie concrete gevolgen met zich mee. Ten eerste kost het tijd: wachten op toestemming van meerdere landen kan weken tot maanden duren, waardoor afval langer in opslag blijft. Daarnaast vraagt het om een financiƫle borgstelling als garantie dat het afval correct verwerkt wordt. Ten derde volgt er een volledig vergunningstraject per transport, waar voorheen ƩƩn formulier meesturen met de lading voldoende was.
Vanaf 21 november 2026 wordt het helemaal niet meer mogelijk om naar niet-OESO landen te exporteren. Vanaf dit moment mag kunststofafval alleen nog maar naar OESO-landen worden geƫxporteerd, zoals het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Zwitserland en Turkije. De PIC-procedure blijft verplicht. Landen waar Nederland normaliter de grootste volumes naartoe stuurde, zoals Indonesiƫ, Maleisiƫ en Vietnam zijn daarmee als bestemming niet meer mogelijk.
Wat geldt er voor andere materiaalstromen?
Voor andere niet- gevaarlijke afvalstromen, zoals papier, metaal, hout en glas, ligt de situatie anders. Deze materialen kennen geen apart exportverbod zoals kunststofafval dat wel krijgt. Vanaf 21 mei 2026 blijft de export naar niet-OESO landen nog mogelijk. Wel bepaalt de Derdelandenverordening per bestemmingsland welke procedure van toepassing is: voor sommige landen is een informatieformulier bij de zending voldoende (Bijlage VII), voor andere is aanvullende kennisgeving vereist.
Na mei 2027 vervalt de Derdelandenverordening. Vanaf dat moment is export naar niet-OESO- landen alleen nog mogelijk als het bestemmingsland voorkomt op een nieuwe goedgekeurde lijst van de Europese Commissie.
Het verschil is daarmee helder: waar andere sectoren te maken krijgen met stapsgewijs aangescherpte voorwaarden, wordt de kunststofindustrie geconfronteerd met een extremer exportverbod naar landen waar de grootste volumes naartoe gingen.
Waarom wordt er zoveel kunststofafval naar het buitenland geƫxporteerd?
Plastic afval wordt op grote schaal geƫxporteerd naar landen buiten Europa, en dat heeft een simpele reden: recycling in Europa is duur. In landen met hoge lonen zoals Nederland is de handmatige arbeid die nodig is om vuil, stickers en labels van plastic te verwijderen kostbaar. Daarbij komt dat Nederland en Belgiƫ te weinig recyclingbedrijven heeft om al het ingezamelde plastic zelf te verwerken.
Daarnaast is een groot deel van het geƫxporteerde afval simpelweg afval dat we hier zelf niet willen verwerken. Te vuil, te gemengd of te lastig om rendabel aan te pakken. Door het te exporteren halen Europese landen hun recyclingdoelstellingen. Hoe dat werkt? Een afvalstroom telt in Europa als gerecycled zodra die is ingezameld en overgedragen aan een verwerker, ook als die verwerker aan de andere kant van de wereld zit. Wat er daarna daadwerkelijk mee gebeurt, werd lange tijd nauwelijks gecontroleerd. Nederland exporteert plasticafval naar Indonesiƫ, schrijft het af als gerecycled en voldoet daarmee aan de Europese doelstelling. Het gevolg? Plastic dat op papier als gerecycled werd geteld, belandde in werkelijkheid regelmatig op een illegale stortplaats.
Welke gevolgen heeft de EVOA-verordening voor de Europese plasticrecyclingsector?
De timing van de EVOA- verordening is ongelukkig, want de Europese plasticrecyclingsector verkeert al in zwaar weer. In 2024 gingen vijf Nederlandse plastic recyclingbedrijven failliet. De belangrijkste oorzaak? De sterke concurrentie van goedkoop virgin plastic uit de Verenigde Staten en China drukt de prijzen dat gerecycled plastic nauwelijks concurrerend te verkopen is. Daar komt bij dat recyclers hun recyclaat ook slecht kwijt kunnen vanwege goedkoop recyclaat dat van buiten de EU wordt geĆÆmporteerd.
Daar krijgt de sector met de EVOA-verordening nieuwe uitdagingen bij. De circa 1,5 miljoen ton kunststofafval die nu nog buiten de EU wordt verwerkt, moet straks volledig binnen Europa een bestemming vinden, terwijl de EU in de afgelopen drie jaar juist ongeveer 1 miljoen ton verwerkingscapaciteit verloor.
De EVOA als kans voor een sterkere Europese recyclingsector
Naast de uitdagingen biedt de EVOA ook kansen. Door kunststofafval binnen Europa te houden, vermindert de EU haar afhankelijkheid van virgin plastic uit China en de Verenigde Staten. Die afhankelijkheid wordt steeds kwetsbaarder: geopolitieke spanningen maken importstromen onzekerder en grondstoffen raken schaarser. Uit onderzoek van Milgro onder meer dan 300 Nederlandse en 200 Belgische organisaties blijkt dat 78% van de Nederlandse organisaties nu al de gevolgen van grondstoffenschaarste merkt en dat percentage blijft groeien.
Plastic dat nu de EU verlaat als exportstroom, blijft straks beschikbaar als secundaire grondstof. Gerecycled plastic wordt zo geen restproduct meer, maar een strategische grondstof. In combinatie met de bijmengverplichtingdie kunststofverwerkers verplicht een deel gerecycled plastic te gebruiken ontstaat een situatie waarin vraag Ć©n aanbod binnen Europa op elkaar aansluiten.
Meer weten?
In een markt die zo sterk in beweging is, helpen we je graag om kunststofstromen anders in te richten: hoogwaardiger scheiden, slimmer aansturen of waar mogelijk helemaal voorkomen. Benieuwd hoe we jouw organisatie hierbij kunnen helpen? Download onze brochure.
Op de hoogte blijven
Volg ons op LinkedIn. Hier delen we het laatste nieuws over regelgeving, circulaire thema's en ontwikkelingen uit de branche. Abonneer je daarnaast op de nieuwsbrief en beluister onze podcast Grondstof tot nadenken tijdens een wandeling of onderweg. Benieuwd wat Milgro voor jouw bedrijfsvoering en afvalproces kan betekenen? Neem dan contact op.
.jpg?width=380&name=Uitgelichte%20afbeelding%20(5).jpg)
