Wie denkt dat de inwerkingtreding van de Europese verpakkingswet PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) op 12 augustus een eindpunt is, heeft het mis. In werkelijkheid gaat het echte verduurzamen nu pas beginnen. Hoe ziet de weg naar nieuwe verpakkingslabels en circulaire verpakkingen eruit?
Aan de Europese verpakkingswet PPWR is de afgelopen jaren hard gesleuteld. Deze wet moet zorgen voor minder afval door verpakkingen in Europa. En voor duurzamere verpakkingen. Dat is nodig, want zo’n 40% van al het gebruikte plastic bestaat uit verpakkingen. En in 2022 produceerde iedere Europeaan gemiddeld meer dan 36 kilo plastic verpakkingsafval per jaar.
De PPWR schrijft onder andere voor dat consumenten duidelijk op de verpakking zien hoe ze deze moeten scheiden en uit welke materiaalcategorie deze bestaat. De verpakkingen zelf moeten uiteraard ook een stuk duurzamer, bijvoorbeeld door hergebruik te verplichten en door recyclebaar en gerecycled verpakkingsmateriaal te gebruiken. Onnodig grote of nutteloze verpakkingen behoren tot het verleden. Het uiteindelijke doel is een meer circulaire verpakkingsketen zonder afval.
Startpunt van een nieuwe realiteit voor verpakkingen
De eerste fase van de wetgeving is vooral een exercitie vanuit compliance-oogpunt en gericht op de fabrikant van de verpakking. Vanaf 12 augustus moeten fabrikanten beschikken over een conformiteitsverklaring, waarin staat welke materialen zijn gebruikt, of er schadelijke stoffen aanwezig zijn en in hoeverre de verpakking recyclebaar is. Er is een conformiteitsbeoordeling uitgevoerd voor iedere nieuwe verpakking. Deze nieuwe administratieve voorschriften gelden voor een boel nieuwe verpakkingen; van PET-flessen voor frisdrank en dozen met muesli tot de folie om een pallet of een papieren draagtas die je in de winkel krijgt.
PPWR na 12 augustus 2026: wat verandert er voor bedrijven?
Hoewel de PPWR vooralsnog vooral aandacht krijgt in de verpakkingsindustrie, is de nieuwe wet vanaf augustus het startpunt richting een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor iedere onderneming in de keten. De wet wordt steeds strenger en uitgebreider gedurende de jaren, te beginnen bij de etiketten en labels op de verpakkingen. De eerstvolgende deadline is exact twee jaar later, in 2028. Dan worden uniforme Europese symbolen geïntroduceerd, die consumenten duidelijk maken hoe zij hun verpakkingen moeten scheiden. Waar nodig wordt aanvullende informatie digitaal beschikbaar gemaakt, bijvoorbeeld via een QR-code.
Het is een opdracht voor verschillende schakels in de keten en afdelingen binnen een bedrijf. Zo moeten de verpakkingsetiketten opnieuw worden ontworpen om plek te maken voor die symbolen. Werk aan de winkel voor de ontwerpers in de verpakkingsindustrie, want zij moeten de labels aanpassen. Collega’s van juridische zaken checken of de informatie klopt. Inkopers van verpakkingen moeten die labels vervolgens controleren, net als retailers. En afvalverwerkers moeten gaan leren werken volgens die Europese inzamelmanier. Overigens blijven de landelijke symbolen voor statiegeld gewoon toegestaan.
In 2030 zijn de verpakkingen zelf aan de beurt
De volgende mijlpaal is in 2030. Vanaf dan stelt de wetgeving duurzaamheidseisen aan de verpakking zelf. Die verpakkingen zijn, zoals dat in de regelgeving wordt genoemd, ontworpen volgens Design for Recycling-eisen. Recyclebaar dus, zonder ingewikkelde materiaalcombinaties die moeilijk van elkaar te scheiden zijn. Als slechts minder dan 70% van een complete verpakking te recyclen is, mag deze vanaf 2030 niet meer op de markt worden gebracht. Een plastic fles met een lastig te verwijderen folie erover mag niet meer. Voor een kartonnen doos met een vastgeplakte kunststoflaag geldt hetzelfde. Een voedselverpakking bestaande uit drie lagen: papier, plastic en aluminium; idem.
Voor het eerst gelden er minimale percentages aan gerecycled materiaal. Zo moet een PET-drankfles minimaal voor 30% uit gerecycled materiaal bestaan. In 2040 worden de percentages voor gerecycled kunststof verder opgeschroefd. Voorbeeld: een fabrikant van een shampoofles die in 2030 gemiddeld 35% gerecycled plastic gebruikt, moet dit uiterlijk in 2040 verhogen naar 65%.
Impact voor ieder bedrijf
De impact van de Europese verpakkingswet op alle ondernemingen die verpakte producten kopen of verkopen is groot. De PPWR raakt iedere schakel in de keten. Hoewel de verplichtingen voor het ontwerp van de verpakkingen in 2030 ingaan, kunnen organisaties tot die tijd allerminst achteroverleunen.
Ondernemers doen er verstandig aan om nu al een overzicht te maken van alle verpakkingen die in het bedrijf worden gebruikt. Van welke leverancier komt de verpakking en uit welke materialen bestaat deze? Vervolgens kunnen bedrijven onderzoeken welke verpakkingen in de toekomst niet meer voldoen aan de eisen van recyclebaarheid. Dáár moeten nieuwe ideeën voor worden bedacht. De voorbereidingstijd om alle verpakkingen te herzien, nieuwe concepten te verzinnen, alternatieven te onderzoeken en te testen bedraagt vaak meerdere jaren.
De merkeigenaar moet nieuwe verpakkingsconcepten hebben bedacht en ontwikkeld. De distributeur en de webwinkels hebben een einde gemaakt aan de grote inefficiënte dozen waarin de producten worden verzonden en hebben de verwerkingsmethodes en logistiek daarop aangepast. En de producent van voedingsmiddelen heeft nieuwe verpakkingen laten ontwikkelen die gemaakt zijn van kunststofrecyclaat en tegelijkertijd de voedselveiligheid kan waarborgen.
Liever op tijd beginnen
De PPWR is daarmee meer dan een verpakkingswet. Het is een logische en ambitieuze stap naar een circulaire verpakkingsketen. Ondernemers die nu beginnen met het analyseren van hun verpakkingen, het verzamelen van materiaaldata en het bedenken van slimme en duurzame alternatieven, voldoen niet alleen op tijd aan de wet, maar hebben ook een voorsprong op de markt. Begin daarom liever vandaag aan de verpakkingen van morgen.
Ben jij al klaar voor de PPWR? Download de gratis PPWR startkit. Hierin maken we PPWR-compliance behapaar.
.jpg?width=1200&height=1200&name=LinkedIn%20template%20(69).jpg)
In de handige startkit vind je:
-
PPWR-stappenplan
-
PPWR-checklist
-
Afvalscheidingsinstructies
-
Template conformiteitsverklaring
Op de hoogte blijven
Volg ons op LinkedIn. Hier delen we het laatste nieuws over regelgeving, circulaire thema's en ontwikkelingen uit de branche. Abonneer je daarnaast op de nieuwsbrief en beluister onze podcast Grondstof tot nadenken tijdens een wandeling of onderweg. Benieuwd wat Milgro voor jouw bedrijfsvoering en afvalproces kan betekenen? Neem dan contact op.
