De manier waarop afval door Europese grenzen mag worden vervoerd verandert ingrijpend. Sinds 20 mei 2024 is de Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen (EVOA) herzien en vervangen door een modernere en digitale regeling. Een van de grootste veranderingen is de introductie van DIWASS, het nieuwe Digital Waste Shipment System voor het melden en volgen van afvaltransporten. Dit nieuwe digitale systeem wordt vanaf 21 mei 2026 verplicht voor alle grensoverschrijdende afvaltransporten binnen de EU.
Van papier naar digitaal: waarom DIWASS?
Tot nu toe werkten bedrijven en bevoegde autoriteiten in veel EU-landen met papieren documenten of nationale systemen om afvaltransporten te melden. Deze manier van werken is tijdrovend, fout gevoeligen levert beperkte transparantie op tijdens de transportprocessen.
Met de herziene EVOA komt daar verandering in: de EU wil alle relevante meldingen en kennisgevingen digitaal afhandelen, zodat informatie voor iedereen eenduidig, traceerbaar en efficiënt wordt uitgewisseld. Hiervoor introduceert de Europese Commissie het systeem DIWASS, dat fungeert als een centrale digitale hub voor afvaltransportgegevens.
Wat is DIWASS precies?
DIWASS staat voor Digital Waste Shipment System. Het is een digitaal platform dat:
- alle relevante documenten en meldingen rond grensoverschrijdend afvaltransport verzamelt,
- de informatie uitwisselt tussen bedrijven, nationale autoriteiten en andere betrokken partijen,
- realtime inzicht biedt in de status van meldingen en transporten.
In DIWASS kunnen onder andere kennisgevingen, vervoersdocumenten en rapportages digitaal worden gedeeld. Dit voorkomt fouten, versnelt procedures en maakt handhaving eenvoudiger.
Wanneer wordt DIWASS verplicht?
De Europese Commissie heeft vastgesteld dat vanaf 21 mei2026 alle meldingen voor grensoverschrijdende afvaltransporten via DIWASS moeten verlopen. Vanaf die datum mag er geen gebruik meer worden gemaakt van papieren formulieren of uitsluitend nationale systemen zonderinteroperabiliteit met DIWASS.
Wat verandert er voor bedrijven?
Voor bedrijven die afval over de grens vervoeren of dat nu binnen de EU is of naar derde landen, betekent de invoering van DIWASS een aantal concrete veranderingen:
1. Digitale kennisgevingen
Alle kennisgevingen die nodig zijn vóór transport moeten digitaal via DIWASS worden ingediend. Dit geldt voor:
- afval waarvoor voorafgaande toestemming vereist is,
- afval dat onder de Bijlage VII-procedure valt (zoals bepaalde niet-gevaarlijke afvalstoffen).
2. Uniforme procedures
Door centralisatie via DIWASS wordt de manier waarop meldingen geregistreerd en verwerkt worden uniform in de hele EU. Dit betekent dat bedrijven in verschillende lidstaten volgens dezelfde digitale workflow werken, wat misverstanden en inconsistenties voorkomt.
3. Transparantie en traceerbaarheid
Omdat alle relevante informatie in één systeem staat, kunnen betrokken autoriteiten de status van een transport in realtime volgen. Dit biedt zowel bedrijven als toezichthouders beter zicht op compliance en naleving.
4. Interoperabiliteit met nationale systemen
Sommige lidstaten hebben al digitale systemen voor hun afvaltransportprocedures. Deze systemen moeten gekoppeld worden met DIWASS via technische standaarden (bijvoorbeeld API’s), zodat de informatie tussensystemen uitgewisseld kan worden zonder redundantie.
EVOA-herziening: breder dan alleen digitalisering
De introductie van DIWASS is onderdeel van een veelomvattende herziening van de EVOA (Regulation (EU) 2024/1157), die op 20 mei 2024 inwerking trad en de oudere EVOA-regeling uit 2006 vervangt.
Deze herziening heeft een aantal belangrijke doelstellingen:
- betere handhaving van afvaltransportregels om illegale export en dumpingen tegen te gaan,
- stimulering van een circulaire economie binnen de EU,
- sterkere eisen aan export naar niet-OESO-landen en toezicht op milieu hygiënische verwerking buiten de EU.
Daarnaast legt de vernieuwde EVOA verantwoordelijkheid bij bedrijven om hun processen tijdig aan te passen en transparant te zijn over afvalstromen, inclusief bij export, import en transit.
Praktische voorbereiding: wat kun je nu al doen?
De overstap naar DIWASS vraagt tijdige voorbereiding. Met de deadline in zicht (mei 2026) zijn er een paar concrete stappen die bedrijven nu kunnen zetten:
- Inventariseer huidige processen rondom grensoverschrijdend afvaltransport wat gaat digitaal, wat nog papier?
- Breng softwarebehoeften en systeemintegratie in kaart en werk richting interoperabiliteit met DIWASS.
- Train medewerkers in de nieuwe digitale workflows en meldprocedures.
- Stem af met nationale autoriteiten welke systemen geldig blijven en hoe zij aansluiten op DIWASS.
Deze voorbereidingen voorkomen vertragingen, fouten bij de overgang en zorgen dat je processen compliant zijn vóór de wettelijke ingangsdatum.
En wat nu?
De herziening van de EVOA en de invoering van DIWASS markeren een belangrijk digitaal tijdperk voor grensoverschrijdend afvaltransport in de EU. Waar afvaltransporten voorheen met papierenkennisgevingen en documenten verliepen, zal vanaf 21 mei 2026 alles via een uniform EU-breed digitaal systeem moeten lopen. Dit betekent minder administratieve rompslomp, meer transparantie en betere traceerbaarheid, maar vraagt ook tijdige aanpassing van processen en systemen door bedrijven.
De EVOA-herziening en DIWASS veranderen de manier waarop afvaltransport wordt gemeld en gecontroleerd. Wie nu begint met voorbereiden, voorkomt later verstoring van logistieke processen en administratieve knelpunten.
Weet jij waar jou afval naartoe gaat?
Maak een afspraak met een van onze experts en krijg inzicht in je afvalstromen & hun bestemming of boek een demo van het Milgro dashboard. We vertellen u er graag alles over.
