Het is half drie ’s nachts op de Markt in Maastricht: confetti dwarrelt over de straten, lege bierbekers liggen her en der, en overal zie je zakken vol restafval. Carnaval is een feest van muziek, kostuums en gezelligheid, maar het is ook een test voor het afvalbeleid van Brabantse en Limburgse steden. Gelukkig hebben de gemeenten slimme en concrete maatregelen om de stad schoon te houden, terwijl duizenden feestgangers losgaan.
In de blogserie ‘Een blik op afval vanuit…’ kijken we normaal gezien buiten de grenzen van Nederland en België. Nu kijken we een keertje naar Nederland en wel tijdens Carnaval, van Oeteldonk ('s-Hertogenbosch) tot Jocus Riék (Venlo). Wat doen onze grote carnavalssteden om afval te beperken en wat kunnen ze van elkaar leren!
Tilburg
In Tilburg worden tijdens carnaval extra afvalplekken en voorzieningen geplaatst, zoals hekken en extra bakken op pleinen. Het schoonmaakteam wordt versterkt, zodat bezoekers veilig kunnen feesten en de straten niet verdrinken in confetti en bierbekers.
Breda
Breda focust op afvalscheiding en recycling, en tijdens carnaval krijgt dit een extra dimensie. Normaal produceert een Bredanaar zo’n 476 kilo huishoudelijk afval per jaar, waarvan 36% restafval is. Tijdens carnaval neemt de druk op de inzameling enorm toe. Daarom rijdt de afvalwagen extra rond voor horeca-afval en worden herbruikbare softcups gebruikt. Deze maatregelen hielpen eerder om de hoeveelheid straat- en ruimingsafval met circa 30% te verminderen, terwijl ruim 35.000 kilo afval werd opgeruimd Daarnaast geldt een verbod op glazen en blikjes in het centrum.
Den Bosch
In Den Bosch wordt de reguliere afvalinzameling tijdens carnaval soms uitgesteld of aangepast. In voorgaande jaren leidde dit tot tijdelijke ophoping van afval, bijvoorbeeld door stakingen, maar de stad zet extra schoonmaakrondes in om het centrum feestklaar te houden. Daarnaast werkt Den Bosch regionaal samen aan nascheiding van restafval.
Eindhoven
Eindhoven neemt tijdens carnaval preventieve maatregelen: er geldt een tijdelijk verbod op wegwerpplastic in de openbare ruimte, waardoor de straten schoner blijven, ook bij duizenden feestvierders.
Maastricht
In Maastricht plaatst de gemeente extra zeecontainers voor bekers en andere materialen, met aparte stromen voor schone en verontreinigde bekers. De reguliere huis-aan-huisinzameling wordt tijdelijk aangepast, en extra schoonmaakrondes zorgen dat het stadscentrum er weer toonbaar bij ligt na de feesten.
Venlo
Venlolaat zien hoe effectief carnavalsafvalbeleid kan zijn als je het structureel aanpakt. In 2024 stapte de gemeente tijdens carnaval volledig over op herbruikbare hardcups met statiegeld, verplicht voor alle open, stadsbrede evenementen. Dat resulteerde in 75% minder afval: waar eerder vier vuilniswagens nodig waren, bleef het nu bij één. Volgens de gemeente zijn hiermee honderdduizenden wegwerpbekers bespaard. De kracht van het systeem zit in de samenwerking: één beker, één leverancier en één stadsbreed statiegeldsysteem, waardoor bezoekers hun beker overal kunnen inleveren. Door horeca, gemeente en organisatoren vroeg te betrekken, ontstond een gelijk speelveld dat het systeem werkbaar én geaccepteerd maakte. Venlo geldt daarmee als een concreet voorbeeld van hoe carnavalsbeleid kan bijdragen aan een schoner straatbeeld en een circulaire aanpak.
Nationaal/regionaal effect
Niet alleen steden merken de impact: tijdens carnaval neemt het afval op stations en in het spoor sterk toe. De NS zet bijvoorbeeld zo’n 250 extra schoonmakers in, omdat confetti, restafval en ander vuil veel meer aandacht vragen dan in reguliere weekenden. Zo zie je dat carnaval een landelijke uitdaging voor afvalbeheer is, niet alleen lokaal in Brabant en Limburg.
Best practices: deze steden pakken het écht goed aan
Er zijn steden en initiatieven die als voorbeeld kunnen dienen voor succesvol carnavals-afvalbeleid:
- Oeteldonk (Den Bosch): extra afvalbakken, zichtbaar schoonmaakteam en samenwerking met Stichting Nederland Schoon zorgden ervoor dat het stationsplein en het centrum relatief schoon bleven, zelfs tijdens de drukste dagen.
- Toolkit & richtlijnen: organisaties zoals Nederland Schoon en Supporter van Schoon bieden gemeenten praktische hulpmiddelen voor afvalvrije evenementen, inclusief preventie, scheiding en gedragsbeïnvloeding.
- Landelijke Aanpak Zwerfafval (LAZ): ondersteunt gemeenten bij structurele aanpak van zwerfafval, ook tijdens grote evenementen zoals carnaval.
Daarnaast zijn innovatieve experimenten zoals herbruikbare bekers in Venlo of softcups in Breda voorbeelden van hoe preventieve maatregelen de hoeveelheid afval flink kunnen verminderen.
Wat leren we van deze aanpak?
Tijdens carnaval laten de steden zien dat afvalbeleid meer is dan containers legen. Extra ophaaldagen, herbruikbare bekers, mobiele recyclingcentra, tijdelijke verbodsbepalingen en aangepaste inzameling zijn nodig om de stad schoon te houden. Best practices zoals Den Bosch, Venlo en Breda tonen dat planning, samenwerking en innovatie cruciaal zijn om grote evenementen duurzaam te houden.
Feesten en netheid gaan dus hand in hand, als je het goed organiseert.
Lees ook
Een blik op afval vanuit Japan
Op de hoogte blijven
Op de hoogte blijven van alle nieuwe ontwikkelingen? Volg ons op LinkedIn, luister de podcast 'Grondstof tot nadenken' of abonneer op de nieuwsbrief. Ben je nieuwsgierig naar wat Milgro voor jouw bedrijfsvoering en afvalproces kan betekenen? Neem dan contact op.
