De regels rondom wegwerpbekers en -bakjes veranderen opnieuw en dit keer gaat het om meer dan een kleine aanpassing. Waar ondernemers zich de afgelopen jaren vooral druk maakten over toeslagen en uitzonderingen, verschuift de focus nu naar daadwerkelijke reductie van wegwerpplastic.
De verplichte toeslag verdwijnt, de handhaving verandert en de regelgeving wordt praktischer. Tegelijkertijd ligt de lat voor hergebruik hoger dan ooit. Voor ondernemers betekent dit: nu is hét moment om processen en keuzes toekomstbestendig in te richten.
De SUP-richtlijn: onderdeel van een grotere Europese strategie
De Single Use Plastics (SUP)-richtlijn is onderdeel van een veel bredere Europese beweging richting een circulaire economie. Het doel: minder afval, meer hergebruik en verpakkingen die makkelijker te recyclen zijn.
Nederland vertaalde de SUP-richtlijn naar concrete maatregelen: een verbod op plastic wegwerpbekers en -bakjes bij consumptie ter plaatse en een verplichte toeslag bij afhalen. Deze maatregelen passen binnen een groter geheel van Europese beleidslijnen, zoals uitgebreide producentenverantwoordelijkheid en doelstellingen voor afvalreductie.
Het einddoel blijft ambitieus: in 2026 moet het gebruik van kunststofhoudende wegwerpbekers en -bakjes met 40% zijn gedaald ten opzichte van 2022.
Geen toeslag meer voor wegwerpbekers: wat verandert er écht?
Vanaf 2027 hoeven klanten geen toeslag meer te betalen voor wegwerpbekers en -bakjes voor onderweg. Formeel gaat dit in 2027, maar de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) handhaaft hier nu al niet meer op.
Voor ondernemers betekent dit:
- minder administratieve rompslomp
- eenvoudigere kassa-afhandeling
Tegelijkertijd blijft de kernregel overeind: herbruikbare alternatieven moeten altijd beschikbaar zijn, en klanten moeten hun eigen beker of bakje mogen meenemen (bron: Inspectie Leefomgeving en Transport).
Consumptie ter plaatse: het verbod blijft leidend
Voor consumptie op locatie geldt een streng verbod op wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten, zoals papieren bekers met coating.
Er is een uitzondering mogelijk, maar deze is beperkt en vereist dat minimaal 85% van de verpakkingen in 2026 gescheiden wordt ingezameld voor recycling (90% in 2027). Ook moet de organisatie zich melden bij de ILT en een administratie bijhouden.
Deze uitzondering geldt niet voor kantoren, bedrijven of onderwijsinstellingen; daar blijft hergebruik de norm.
Waar kijkt de ILT specifiek naar?
De handhaving verschuift van losse regels naar het effect op de praktijk. De ILT kijkt onder andere of:
- herbruikbare alternatieven serieus beschikbaar zijn
- klanten hun eigen verpakking kunnen gebruiken
- het verbod op wegwerp bij consumptie ter plaatse wordt nageleefd
- uitzonderingen voldoen aan inzamel- en recyclingpercentages
- administratie en registratie op orde zijn
Daarnaast wordt de hele keten meegenomen: producenten, leveranciers, horeca, evenementen en afvalverwerkers. Zo ontstaat een compleet beeld van waar het misgaat en waar bijsturing nodig is.
Lees ook
SUP-wetgeving
Overtredingen: wat kun je verwachten?
Niet-naleving kan variëren van een waarschuwing tot een dwangsom, afhankelijk van gedrag en ernst:
- Goedwillend → uitleg of waarschuwing
- Neutraal/onverschillig → dwangsom
- Structureel overtreden → zwaardere handhaving
Wat betekent dit concreet voor ondernemers?
De praktijk is eenvoudig te schetsen:
- Kantoren en bedrijfskantines: herbruikbare bekers en bakjes zijn verplicht
- Horeca (to-go): geen toeslag meer, maar herbruikbare alternatieven moeten beschikbaar zijn
- Evenementen: hergebruik is de standaard; uitzonderingen zijn beperkt en vereisen strikte inzamel- en administratievoorwaarden
Het draait niet langer om het ‘afvinken’ van regels, maar om het inrichten van processen die hergebruik logisch en haalbaar maken.
Lees ook
Zero Waste Office: koffiebekers
Conclusie: minder administratie, meer impact
De wetgeving rond wegwerpbekers wordt praktischer, maar de ambitie blijft hoog. Minder administratie, maar een duidelijke verwachting: structureel minder wegwerpplastic en meer hergebruik.
Wie nu structureel inzet op herbruikbare systemen, goede inzameling en duidelijke communicatie, loopt voor op zowel handhaving als de norm die de komende jaren standaard wordt.
Op de hoogte blijven van de laatste updates rondom wet- en regelgeving?
Volg ons op LinkedIn en blijf up-to-date
Lees ook
