Voedselverspilling kostorganisaties jaarlijks geld, grondstoffen en duurzaamheidsimpact. Tegelijkertijd liggen er grote kansen om voedselreststromen slimmer, hoogwaardiger en circulair te benutten. De Ladder van Moerman, nauwverwant aan de R-ladder, biedt hiervoor een praktisch en overzichtelijk afwegingskader.
Wat is de Ladder van Moerman?
De Ladder van Moerman is een stappenplan voor circulair voedselbeheer dat organisaties helpt voedselverspilling te voorkomen door voedsel en reststromen zo hoogwaardig mogelijk te benutten. Hoe hoger een toepassing op de ladder, hoe meer waarde en duurzaamheid behouden blijft.
De Ladder van Moerman is een veelgebruikt model binnen circulair voedselbeheer. Het sluit nauw aan bij de bredere R-ladder, die richting geeft aan duurzaam omgaan met grondstoffen. Het uitgangspunt is helder: voorkom dat voedsel afval wordt en behoud zoveel mogelijk waarde binnen de keten.
Voor organisaties biedt de Ladder van Moerman een eerste indicatie van hoe duurzaam zij momenteel omgaan met voedsel(rest)stromen. Tegelijkertijd vormt het model een logisch vertrekpunt om duurzaamheidsambities en concrete doelen te formuleren op wegnaar een circulaire bedrijfsvoering.
Wat is het verschil tussen de R-ladder en de Ladder van Moerman?
De R-ladder is een breed circulair model voor grondstoffenbeheer, terwijl de Ladder van Moerman specifiek is gericht op voedsel en voedselreststromen. De Ladder van Moerman kan worden gezien als een praktische, sectorspecifieke uitwerking van de R-ladder voor de voedselketen.
Hoe werkt de Ladder van Moerman?
De Ladder van Moerman bestaat uit zeven treden. Hoe hoger een reststroom op de ladder wordt benut,hoe waardevoller en circulairder de toepassing. Deze systematiek sluit aan bijde principes van de R-ladder, waarin preventie en hergebruik altijd prioriteit hebben boven recycling of verbranding.
Wat zijn de stappen van de Ladder van Moerman?
De zeven treden zijn:
- Preventie: voedselverspilling voorkomen door productie, distributie en opslag te optimaliseren.
- Menselijke consumptie: voedsel dat niet verkocht mag worden, doneren of herverwerken voor consumptie.
- Diervoeding: reststromen die niet geschikt zijn voor mensen, inzetten als veevoer.
- Industriële toepassingen: waardevolle componenten uit reststromen gebruiken voor industrie, bouw of chemicaliën.
- Vergisting: voedselreststromen omzetten in biogas en digestaat.
- Compostering: omzetten van reststromen in compost en bodemnutriënten.
- Verbranding: laatste optie, waarbij energie en grondstoffen grotendeels verloren gaan.
Preventie staat bovenaan en is het meest wenselijk. Het begint bij productie en inkoop: niet meer produceren dan nodig, beter voorraadbeheer, geoptimaliseerde logistiek en verpakkingen die de houdbaarheid verlengen. Ook oogst- en transportverliezenkunnen beperkt worden met slimme planning en kwaliteitscontrole.
Hoe helpt de Ladder van Moerman bij het voorkomen van voedselverspilling?
De Ladder van Moerman helpt voedselverspilling te voorkomen door prioriteit te geven aan preventie en hergebruik van voedselreststromen. Door per reststroom te kijken naar de hoogst mogelijke toepassing, behouden organisaties meerwaarde en verminderen ze structureel de hoeveelheid voedsel die afval wordt.
Wanneer preventie niet mogelijk is, heeft hergebruik voor menselijke consumptie de voorkeur. Voedsel dat niet meer verkocht mag worden, kan worden gedoneerd aan voedselbanken of herverwerkt worden tot nieuwe producten.
Reststromen die niet geschikt zijn voor menselijke consumptie of diervoeding, bevatten vaak nog waardevolle componenten voor industriële toepassingen, zoals plantaardige eiwitten, oliën, vezels voor papier of textiel, bouwmaterialen of chemische grondstoffen.
Wanneer hergebruik niet meer mogelijk is, kan organisch afval worden vergist of gecomposteerd. Vergisting levert biogas en digestaat, terwijl compostering voedselresten omzet in bodemnutriënten. Verbranding is de allerlaatste optie en wordt alleen ingezet als er geen andere verwerkingsmogelijkheden zijn.
Wat levert de Ladder van Moerman organisaties op?
De Ladder van Moerman fungeert als praktisch hulpmiddel om voedselreststromen inzichtelijk te maken. Door per reststroom te bepalen waar deze zich bevindt op de ladder, ontstaat overzicht én richting. Organisaties kunnen hun voedselstromen optimaliseren, voedselverspilling structureel terugdringen en bijdragen aan een circulaire economie volgens de principes van de R-ladder.
Hoewel financiële prikkels per trede kunnen verschillen, blijft de Ladder van Moerman een waardevol afwegingskader. Niet alleen op kosten, maar juist ook op ecologische impact en lange termijnwaarde.
Milgro en de Ladder van Moerman
Met bijna dertig jaarervaring in afvalbeheer en -management ondersteunt Milgro organisaties bij het toepassen van de Ladder van Moerman en de R-ladder in de praktijk. Per reststroom wordt gekeken naar de meest passende oplossing, ondersteund door impactberekeningen op basis van LCA-analyses. Daarmee worden verwerkingsmethoden doorgerekend op onder andere energieverbruik, transport, water- en landgebruik.
Zo helpt Milgro organisaties om onderbouwde strategische keuzes te maken op weg naar een circulaire bedrijfsvoering.
Meer weten?
Meer weten? Wilt u meer weten over onze aanpak of in een vrijblijvend gesprek de mogelijkheden voor uw organisatie doornemen? Maak dan nu een afspraak met Alex van Kuilenburg, Business Developer Food bij Milgro.
