Een laptop die trager wordt. Een telefoon met een accu die snel leegloopt. Een monitor met een klein defect. Op kantoor is de reflex vaak simpel: vervangen. Zeker als er toch al een nieuwe ronde werkplekapparatuur aankomt. Maar is dat wel echt nodig? Of verdwijnt er juist op dat moment veel te veel waarde uit beeld?
Dat is geen kleine vraag. Elektronica is wereldwijd de snelst groeiende afvalstroom. In 2022 werd er wereldwijd 62 miljard kilo e-waste geproduceerd. Slechts 22,3% daarvan werd formeel ingezameld en op een milieuvriendelijke & verantwoorde manier gerecycled. Als deze ontwikkeling doorzet, groeit dat door naar 82 miljard kilo in 2030.
Voor kantoorhardware is dat extra relevant. Juist laptops, smartphones en monitoren bevatten waardevolle materialen en vragen veel grondstoffen, energie en productiecapaciteit. Tegelijk verdwijnen ze in organisaties vaak te snel naar de achtergrond: in een kast, in een lade of rechtstreeks naar de afvoer.
Wat doe je met oude laptops, telefoons en monitoren op kantoor?
Oude laptops, telefoons en monitoren hoeven niet direct afval te zijn. De slimste route is: eerst repareren, daarna intern herinzetten of opknappen voor een tweede leven, en pas als laatste stap correct afvoeren voor recycling. Zo blijft apparatuur langer in gebruik en gaan minder grondstoffen verloren. ,
Te vroeg vervangen wordt steeds moeilijker te verdedigen Die ontwikkeling botst steeds meer met nieuwe wetgeving. De Europese richtlijn voor reparatie van goederen werd op 13 juni 2024 aangenomen, trad op 30 juli 2024 in werking en moet vanaf 31 juli 2026 in nationale regels worden toegepast. De richting is duidelijk: apparaten moeten langer meegaan, reparatie moet aantrekkelijker worden en voortijdige afdanking moet omlaag.
Dat is niet alleen een mooi duurzaam ideaal. Volgens het Europees Parlement zorgt de premature afdanking van nog bruikbare producten in de EU jaarlijks voor 261 miljoen ton CO₂-equivalent, 30 miljoen ton grondstoffenverbruik en 35 miljoen ton afval. Ook kost het onnodig vervangen in plaats van repareren consumenten naar schatting €12 miljard per jaar. Die cijfers gaan over brede productgroepen, maar de boodschap is glashelder: te snel vervangen heeft een enorme prijs.
Waarom juist deze stroom zo interessant is
Niet alle kantoorstromen zijn hetzelfde. Een oude laptop of smartphone is iets anders dan een kapot toetsenbord of een doos kabels. Hardware zoals laptops, monitoren en telefoons hebben vaak nog restwaarde, kunnen in sommige gevallen worden gerepareerd of intern doorgeschoven, en bevatten bovendien vaak data. Dat maakt deze stroom interessant, maar ook gevoelig. De Nederlandse ILT maakt bijvoorbeeld duidelijk dat bijna alle apparaten die stroom of batterijen nodig hebben onder de regeling voor elektrische en elektronische apparatuur, kort AEEA genoemd, vallen. Ook handelingen zoals het demonteren en vernietigen van harde schijven worden expliciet genoemd binnen de verwerking van AEEA.
Kort gezegd: dit is geen stroom die onzichtbaar in een opslagruimte moet verdwijnen.
Eerst repareren, dan pas verder kijken
Een defect scherm, een versleten batterij of een apparaat dat niet meer snel genoeg voelt, betekent niet automatisch dat het afgeschreven is. Juist daar zit vaak de grootste winst. De Europese reparatierichtlijn moet reparatie makkelijker en aantrekkelijker maken en wil obstakels voor herstel terugdringen. Daarmee wordt repareren steeds minder een sympathieke extra en steeds meer een logische eerste stap.
Dat geldt zeker voor organisaties met grotere aantallen hardware. Want hoe eerder reparatie wordt meegenomen in het beheer van kantoorhardware, hoe kleiner de kans dat een apparaat te snel uit roulatie verdwijnt.
En als repareren niet meer loont?
Dan komt de volgende vraag: kan het apparaat nog ergens anders een tweede leven krijgen? Een laptop die voor zware software niet meer ideaal is, kan intern soms nog prima functioneren voor lichtere taken. Een smartphone buiten een standaard vervangingstermijn kan na controle en opschoning nog jaren mee. En als intern gebruik niet meer past, dan zijn voorbereiding voor hergebruik, refurbishment of donatie vaak interessanter dan direct afdanken. De Europese AEEA-richtlijn zet nadrukkelijk in op preventie, hergebruik, recycling en het terugwinnen van waardevolle secundaire grondstoffen. In Brussel wordt voorbereiding voor hergebruik zelfs expliciet als prioriteit benoemd.
Dat vraagt alleen wel om een andere manier van kijken. Niet: “de vervangingstermijn is voorbij, dus het apparaat is klaar.” Maar: wat is de slimste volgende stap voor dit hardware?
Lees ook
Zero Waste Office: suikerzakjes
Nederland en België laten zien dat de druk toeneemt
De urgentie groeit niet alleen op Europees niveau. Ook de cijfers uit Nederland en België laten zien dat deze stroom serieus wordt genomen. In Nederland steeg de ingezamelde hoeveelheid AEEA in 2024 naar ruim 255 miljoen kilo, een stijging van 16% ten opzichte van 2023. Tegelijk bleef er nog altijd een afstand van 63.964 ton bestaan tot de wettelijke inzameldoelstelling van 85% van de in dat jaar gegenereerde AEEA.
In België werd over 2024 in totaal 181.452 ton AEEA gerapporteerd, met een inzamelpercentage van 61,93% exclusief zonnepanelen. Daarmee komt de grens van 65% dichterbij, maar ook daar is de boodschap duidelijk: betere inzameling, betere rapportage en minder lekstromen worden steeds belangrijker.
Hoe verklein je deze afvalstroom op kantoor?
Een goede aanpak begint verrassend simpel:
- kijk eerder dan het formele afschrijfmoment of reparatie nog mogelijk is;
- maak per hardware device duidelijk wat de volgende stap is: repareren, herinzetten, opknappen, doneren of afvoeren;
- organiseer terugname bij vaste momenten zoals onboarding, offboarding en werkplekvernieuwing;
- zorg dat oude apparatuur niet blijft rondzwerven in kasten of ladeblokken;
- en behandel hardware met data altijd als een aparte, gecontroleerde stroom.
De grootste fout is uiteindelijk niet dat een apparaat wordt gerecycled. De grootste fout is dat het te vroeg wordt vervangen.
Twijfel je of bepaalde elektronica op kantoor onnodig te snel wordt vervangen? Of wil je meer grip op retourlogistiek, herinzet en afvoer van oude apparaten? De experts van Milgro denken graag mee over een slimme route voor deze afvalstroom.
Regelmatig worden er nieuwsgierige blikken van voorbijgangers door onze ramen geworpen. Want werken in een kas, vergaderen aan een windmolenblad of je eigen stroom opwekken via een hometrainer; het is niet alledaags. Op onze website vertellen we graag meer over onze kantooromgeving.
Vraag het onze experts
Twijfel je of bepaalde items binnen jouw kantoor onnodig in het restafval belanden? Onze experts helpen je graag verder. Stuur je vraag naar marketing@milgro.nl en we komen bij je terug met een oplossing voor jouw reststroom.
Lees ook
Zero Waste office: kantoorstoelen
