Urban mining is het terugwinnen van grondstoffen uit onze eigen gebouwde omgeving: gebouwen, infrastructuur en producten. In plaats van nieuwe materialen te gebruiken, gebruik je wat er al is. Dat is hard nodig, want wereldwijd wordt slechts 6,9% van alle grondstoffen opnieuw ingezet. Hoe groot de winst kan zijn, laat een bouwproject zien waarin 7.800 meter kabelgoot behouden bleef.
Wat is urban mining?
Bij urban mining zie je de stad als mijn: een urban mine. In gebouwen, kabels, leidingen, installaties, elektronica en zonnepanelen zitten waardevolle materialen zoals koper, aluminium en lithium. Die komen vooral vrij bij sloop en renovatie. Urban mining zorgt ervoor dat die materialen niet als afval eindigen, maar opnieuw worden ingezet.
Daarbij geldt een vaste volgorde. Eerst kijk je of onderdelen direct hergebruikt kunnen worden, in hun huidige vorm. Dat levert de meeste waarde op en kost de minste energie. Lukt dat niet, dan worden de materialen gerecycled, zodat ze als grondstof terugkeren in nieuwe producten.
Hoe werkt urban mining in de praktijk?
Een mooi voorbeeld komt uit de bouw. Een van onze bouwpartners stond voor een grote renovatie, waarbij het plan was om alle bestaande kabelgoten te verwijderen en te vervangen door nieuwe. Samen met hen hebben we onderzocht of dat echt nodig was. De conclusie: de kabelgoten waren nog prima bruikbaar. De klant koos ervoor ze te behouden.
Het resultaat mag er zijn. Er bleef 7.800 meter kabelgoot behouden, wat €78.000 aan inkoop bespaarde, plus een vergelijkbaar bedrag aan montage en demontage. Daarnaast hoefde er 11.500 kg RVS niet opnieuw geproduceerd te worden. Volgens onze berekening scheelt dat ongeveer 25.000 kg CO2.
Waarom is urban mining belangrijk?
Wereldwijd is slechts 6,9% van de economie circulair, blijkt uit het GAP-rapport. Dat betekent dat ruim 90% van de grondstoffen telkens nieuw gewonnen wordt, terwijl voorraden slinken en prijzen schommelen. Organisaties merken dat al. Uit onze Grondstoffenbarometer 2026blijkt dat 78% van de Nederlandse organisaties de effecten van grondstofschaarste al voelt. Tegelijk weet 28% niet welke materialen schaars zijn.
Urban mining maakt je minder afhankelijk van nieuwe grondstoffen, want een groot deel ervan zit al in je eigen gebouwen en installaties. Je bespaart op inkoop, verlaagt je CO2-uitstoot en bent beter voorbereid op schaarste.
Ook vanuit Europa groeit de druk. De Europese Commissie werkt aan de Circular Economy Act, die het makkelijker moet maken om teruggewonnen grondstoffen opnieuw in te zetten. Denk aan EU-brede regels voor wanneer afval weer als grondstof geldt, en eisen voor het aandeel gerecycled materiaal. Het voorstel wordt in november 2026 verwacht. Organisaties die nu al grondstoffen terugwinnen, lopen daarmee voor.
Welke rol speelt het grondstoffenpaspoort bij urban mining?
Om materialen te kunnen hergebruiken, moet je weten wat er in een gebouw zit. Daar helpt een grondstoffenpaspoort bij: een digitaal overzicht van alle materialen in een gebouw of product, met informatie over hoeveelheden, locatie en de mogelijkheden voor hergebruik of recycling. Meer achtergrond lees je in onze blog over het grondstoffenpaspoort.
In de bouw wordt deze informatie steeds vaker vastgelegd in BIM-systemen en op platforms zoals Madaster. Zo weet je bij renovatie of sloop precies welke materialen vrijkomen en wat ze waard zijn. Daarmee wordt een gebouw een materialenbank in plaats van een toekomstige afvalberg.
Hoe begin je zelf met het behoud van waardevolle grondstoffen?
Begin met inzicht. Breng in kaart welke materialen er in je gebouwen en installaties zitten en welke afvalstromen er bij renovatie of sloop vrijkomen. Kijk daarna per stroom wat er kan: kan het direct hergebruikt worden, of is recycling de beste route? Betrek je bouwpartners en verwerkers hier vroeg in het project bij. Hoe eerder je dat doet, hoe meer waarde je behoudt. De meeste winst zit namelijk nog eerder, namelijk in het ontwerp. Als je vanaf het begin zorgt dat materialen los te halen zijn, kun je ze na gebruik makkelijk opnieuw inzetten.
.jpg?width=2000&height=1000&name=Uitgelichte%20afbeelding%20(87).jpg)
Lees meer over circulair ontwerpen en waarom dat zo belangrijk is
Op de hoogte blijven
Volg ons op LinkedIn. Hier delen we het laatste nieuws over regelgeving, circulaire thema's en ontwikkelingen uit de branche. Abonneer je daarnaast op de nieuwsbrief en beluister onze podcast Grondstof tot nadenken tijdens een wandeling of onderweg. Benieuwd wat Milgro voor jouw bedrijfsvoering en afvalproces kan betekenen? Neem dan contact op.
