Wat is de milieu-impact van een nieuwe smartphone?

Auteur

Maaike Lesuis

Content Marketeer

Datum

21 september 2026

Leestijd

5 minuten

Volg ons op

Wat is de milieu-impact van een nieuwe smartphone?

Circulaire Economie

De milieu-impact van een nieuwe smartphone is groter dan je denkt: 60 tot 80% van de totale CO2-uitstoot ontstaat al vóórdat de telefoon in de winkel ligt. 15% tot 21% van de gebruikers verkoopt hun toestel al binnen twee jaar. De voornaamste reden? Het beschikken van de nieuwste functies, een businessmodel waar fabrikanten als Apple en Samsung al jaren de vruchten van plukken. September is daarbij hét moment voor Apple: de maand waarin het bedrijf de nieuwste iPhone lanceert. Samsung doet dit doorgaans in januari of februari. Maar vanuit duurzaamheidsoogpunt is het aanschaffen van de nieuwste telefoon terwijl de huidige nog goed werkt, niet de beste keuze.

Hoeveel smartphones belanden er jaarlijks in de afvalbak?

Wereldwijd belanden er jaarlijks naar schatting 5,3 miljardsmartphones in de afvalbak. Als je al deze telefoons plat op elkaar zou stapelen, ontstaat er een toren van maar liefst 47.700 kilometer hoog. Een interessante vergelijking: de omtrek van de aarde is 40.075 kilometer.

Nederlanders gooien jaarlijks zo’n 800.000 smartphones direct weg. Daarnaast zijn we Europees koploper in e-waste: een Nederlander produceert gemiddeld 22,1 kilo elektronisch afval per jaar.

En de Belgen? Die doen het in dat opzicht iets beter met 400.000 tot 500.000 smartphones die direct in de afvalbak worden weggegooid.

Wereldwijd wordt van alle e-waste slechts 22% gerecycled. De overige 78% belandt in het restafval.

Uitgelichte afbeelding (52)

Waarom is de milieu-impact van een smartphone zo groot vóórdat je hem koopt?

De milieu-impact van smartphones is verborgen. 60% tot 80% van de totale CO2-uitstoot van een smartphone ontstaat vóórdat het toestel in de winkel ligt: bij de winning van kobalt, goud en andere zeldzame metalen die nodig zijn voor de chips en accu. Kobalt zorgt ervoor dat de batterij van je telefoon een hoge energiedichtheid heeft en niet zomaar vlam vat.

Ruim 70% van alle kobalt ter wereld komt uit de Democratische Republiek Congo, gewonnen door mijnbouw. Dit is wereldwijd een groeiende oorzaak van ontbossing, iets wat ecosystemen op verschillende manieren aantast. Dieren verliezen hun schuilplaats en voedselbron, waardoor populaties verminderen of uitsterven. Mijnbouwchemicaliën en zware metalen lekken vaak in rivieren en ecosystemen. En gekapte bomen slaan geen CO2 meer op. Bovendien komt er bij het kappen extra CO2 vrij. Iedere twee seconden verdwijnt een voetbalveld aan bos. Geschat wordt dat in 2030 wel 80% van de wereldwijde ontbossing plaatsvindt in 11 gebieden, waaronder de Amazone, Borneo en Sumatra, Cerrado en Congo.

Naast industriële mijnbouw wordt een groot deel van het kobalt(naar schatting 20%) gewonnen in kleinschalige, informele mijnen waar kinderarbeid, gevaarlijke omstandigheden en het ontbreken van beschermende middelen de realiteit zijn. Daarmee heeft mijnbouw niet alleen impact op het milieu, maar ook op sociaal vlak.

Verdere milieu-impact ontstaat doordat:

De smartphone getransporteerd moet worden over de hele wereld, van grondstof tot eindproduct.
Datacenters elektriciteit verbruiken om apps, foto's en video's in de cloud op te slaan.
Jaarlijks miljoenen telefoons in de la of in de vuilnisbak verdwijnen, terwijl ze nog vol bruikbare onderdelen zitten.

Waarom kopen we toch steeds een nieuwe smartphone?

Terug naar het kopen van een nieuwe smartphone. Iets wat voor een groot deel te maken heeft met gedrag.
De sociale impact van een smartphone op jongeren is enorm en uit zich in sterke groepsdruk, sociale uitsluiting en statusangst. Een groot deel van het sociale leven verplaatst zich na schooltijd naar WhatsApp- of Snapchatgroepen. Niet reageren of niet in de groep zitten, creëert bij jongeren het gevoel van ‘’er niet bij horen’’. Een term die hierbij hoort is FOMO: de constante stroom van meldingen(gemiddeld meer dan 200 per dag voor een tiener) veroorzaakt een dwangmatige angst om iets te missen.

Waarom groeit de markt voor refurbished smartphones zo hard?

Om de impact van smartphones te verkleinen, maakt de markt voor refurbished smartphones een groei door. Bijna één op de vijf van de smartphones die in Europa in omloop zijn, is inmiddels tweedehands of refurbished. Uit onderzoek blijkt dat deze markt met zo’n 8% groeit per jaar, terwijl de verkoop van gloednieuwe toestellen juist krimpt. Een belangrijke reden: de betaalbaarheid van mobiele telefoons.

Bedrijven in de elektronicasector staan voor een steeds grotere uitdaging. Door economische groei, bevolkingsgroei en geopolitieke spanningen neemt de druk op grondstoffen toe. En ook deze sector voelt daarvan de gevolgen.

De meest acute schaarste die bij fabrikanten zit in computerchips en het geheugen. Door de opkomst van AI bouwen grote techbedrijven datacenters vol AI-servers. Daar komen ook geopolitieke spanningen bij kijken, zoals bijvoorbeeld de spanningen tussen China en Taiwan. Taiwan produceert maar liefst 90% van de meest geavanceerde chips ter wereld.

Deze toenemende vraag en geopolitieke spanningen leggen druk op het huidige aanbod. Dit leidt tot stijgende prijzen. Zo heeft Apple recent de prijzen van maar liefst 14 producten verhoogd. Zo werd een basis-MacBook Air direct $200 duurder en steeg de prijs van een iPad Air met $150. Analisten verwachten dat ook de nieuwste iPhones aanzienlijk duurder gaan worden.

Hoe verleng je de levensduur van je smartphone?

Omdat 80% van de totale CO2-uitstoot van een mobiele telefoon plaatsvindt bij de productie, is verlenging van de levensduur belangrijk om de impact van jouw mobiele telefoon thuis én op kantoor te verkleinen.

Bescherm daarom je smartphones (zowel privé als zakelijk) met een stevig hoesje en een glazen screenprotector. Een voor de hand liggende tip, toch niet minder belangrijk om de levensduur te verlengen.

Andere tips zijn:

Houd je batterij tussen de 20% en 80%. Laat daarnaast je telefoon niet de hele nacht aan de lader liggen en vermijd warmte, zoals direct zonlicht.
Vervang losse onderdelen: Is je telefoon na twee of drie jaar traag of snel leeg? Koop geen nieuw toestel, maar laat er een nieuwe batterij in plaatsen.
Schoon je software op: verwijder onnodige apps en media. Een opgeruimde telefoon is minder traag. Daarnaast is er ook minder energie nodig om jouw data op te slaan. E-mails, foto’s, oude downloads: het zijn allemaal vormen van digitaal afval. Onderzoekers schatten dat we in 2026 wereldwijd meer dan 180 zettabytes aan data produceren. Dat staat gelijk aan ongeveer 6,8 biljoen uur aan streaming op Netflix. Ter vergelijking: 2015 was dit nog slechts 12 zettabytes. Meer weten over de impact van digitaal afval? We schreven er onlangs een blog over!
Heb je nog oude telefoons in een la liggen? Lever deze in bij de milieustraat van je gemeente, een elektronicawinkel of een Recupel(België)/Wecycle-inleverpunt.

Veelgestelde vragen

Hoeveel CO2-uitstoot veroorzaakt de productie van een smartphone? +-

60 tot 80% van de totale CO2-uitstoot van een smartphone ontstaat vóórdat het toestel in de winkel ligt: bij de winning van kobalt, goud en andere grondstoffen, en bij de productie van het toestel zelf.

Waarom is kobalt zo schaars? +-

Ruim 70% van alle kobalt ter wereld komt uit de Democratische Republiek Congo. De groeiende vraag vanuit elektrische auto's, consumentenelektronica en AI-datacenters, gecombineerd met bevolkingsgroei en geopolitieke spanningen, drijft de schaarste en de prijs op.

Hoeveel smartphones belanden er jaarlijks in de afvalbak? +-

Wereldwijd naar schatting 5,3 miljard. Nederlanders gooien jaarlijks zo'n 800.000 telefoons direct weg, in België is dat 400.000 tot 500.000. Van alle e-waste wereldwijd wordt slechts 22% gerecycled.

Is een refurbished smartphone net zo goed als een nieuwe? +-

Bijna één op de vijf smartphones in Europa is inmiddels tweedehands of refurbished, en die markt groeit jaarlijks met zo'n 8%. Belangrijkste reden om te kiezen voor refurbished: je vermijdt de grootste milieu-impact, die al ontstaat vóórdat een nieuw toestel wordt verkocht.

Hoe verleng je de levensduur van je smartphone? +-

Bescherm je toestel met een hoesje en screenprotector, houd je batterij tussen 20% en 80%, laat losse onderdelen zoals de batterij vervangen in plaats van het hele toestel te vervangen, en schoon je software regelmatig op.

Wat kun je doen met een oude telefoon die nog werkt? +-

Lever hem in bij de milieustraat van je gemeente, een elektronicawinkel, of een Recupel- (België) of Wecycle-inleverpunt (Nederland), zodat bruikbare onderdelen en grondstoffen hergebruikt worden.

Op de hoogte blijven

Volg ons op LinkedIn. Hier delen we het laatste nieuws over regelgeving, circulaire thema's en ontwikkelingen uit de branche. Abonneer je daarnaast op de nieuwsbrief en beluister onze podcast Grondstof tot nadenken tijdens een wandeling of onderweg. Benieuwd wat Milgro voor jouw bedrijfsvoering en afvalproces kan betekenen? Neem dan contact op.