De Zweedse westkust bestaat uit een uniek landschap van duizenden rotsen, kleurrijke vissersdorpen en een eindeloze archipel van rotseilandjes. Waste Engineer Aniek Schaeffer zeilde onlangs naar Zweden, een land dat al jaren koploper is op het gebied van duurzaamheid. Het openbaar vervoer rijdt in de grote steden op biobrandstof en er wordt fors geïnvesteerd in recyclingfabrieken voor kunststof en plastic. Maar juist buiten de stad is de plek waar Aniek voor het eerst merkte hoe diep die mentaliteit zit.
In de blogserie een blik op afval vanuit wordt buiten de grenzen van Nederland en België gekeken. Hoe gaan andere steden en landen om met hun afvalstromen? Wat kunnen we daarvan leren en wat juist niet? Deze inzichten helpen bij het realiseren van onze missie: een wereld vrij van afval.
Het rode hutje aan de steiger
Na het aanmeren is het eerste wat opvalt niet de haven zelf, maar een klein gebouwtje aan de wal. Houten planken, donkerrood geschilderd, een puntdak zoals je in bijna elk Zweeds dorp tegenkomt. ‘’Toen ik de pictogrammen zag dacht ik: wacht even, dit is geen schuurtje’’. Binnen hangen duidelijke iconen boven gelabelde tonnen: elektronica, lampen, tl-buizen, afgewerkte olie, verfblikken en accu’s. Precies het soort afval dat vrijkomt bij het onderhoud van een boot, motorolie verversen, de romp ontdoen van antifouling, kapotte navigatieverlichting vervangen. De miljöstation, staat er in sierlijke letters op de gevel.
Dat je zo’n voorziening vindt in de Zweedse jachthavens is geen toeval. Zweedse wetgeving verplicht jachthavens is al sinds 2002 om afval van pleziervaartuigen verantwoord in te nemen. En wie het Blå Flagg-keurmerk van Håll Sverige Rent wil voeren, de blauwe vlag die je bij havens en stranden over de hele wereld ziet wapperen, moet aantoonbaar aan strenge eisen voldoen op het gebied van waterkwaliteit, veiligheid, milieuvoorzieningen én voorlichting aan bezoekers. Een miljöstation is daarbij een harde eis.
Nederland kent met klein gevaarlijk afval (KGA) een vergelijkbaar systeem, al vind je deze niet terug in een authentiek hutje, of in Nederland eerder een molen. Ook qua afvalscheidingsinstructies mogen we afkijken bij Zweden. Duidelijke afvalscheidingsposters is hetgeen wat je in de miljöstations vindt. "Je hoeft niet te zoeken, niet te twijfelen. Je loopt naar binnen, ziet in één oogopslag waar iets hoort, en loopt weer naar buiten, vertelt Aniek’’.
.jpg?width=628&height=314&name=Uitgelichte%20afbeelding%20(95).jpg)
Afvalscheiden stimuleren op creatieve wijze
Een paar havens verderop ziet Aniek nog iets dat opvalt. Naast een prullenbak voor sigarettenpeuken hangt een klein bordje met een stelling van de week, en twee gleuven eronder: eens of oneens. Wie zijn peuk weggooit, brengt tegelijk zijn stem uit.
"Het is zo'n simpel idee," zegt Aniek, "maar het werkt. Ik zag mensen er echt even bij stilstaan, lezen wat de stelling was, en dan pas weggooien."
Het is een interessante invalshoek op gedragsverandering: op creatieve wijze afvalscheidingsgedrag stimuleren. Het weggooien van een peuk krijgt zo een extra prikkel, de stelling beantwoorden, die net dat beetje motiveert om het bij de bak te houden in plaats van in de natuur te laten belanden. En het zorgt voor nieuwsgierigheid: wat zou de stelling bij de volgende afvalbak zijn?
Van jachthaven naar bouwplaats
Om de zeebenen wat rust te geven, bezoekt Aniek een paar dagen later een historisch stadje. Bij een renovatie van een gebouw ziet ze een rij containers naast elkaar staan. Niet één grote bak voor alles, maar meerdere, elk met een eigen label: gips, isolatie en metaal
Iets wat je in Nederland volgens Aniek niet vaak tegenkomt. De reden? Op kleine bouwlocaties is simpelweg geen ruimte. Dan verdwijnt alles bij elkaar in het restafval of bouw- en sloopafval. "In Zweden lijkt er bewust ruimte gereserveerd voor afvalscheiding," zegt Aniek, "zowel bij de jachthaven als op de bouwplaats."
Toch is er een kleine nuance. Tussen de keurig gelabelde containers staat een kleinere bak met een mix van puin, hout en steen, stromen die niet meer los van elkaar te krijgen waren. Opvallend genoeg is juist die bak duidelijk kleiner dan de gescheiden containers ernaast. Een interessant principe: door de restafvalbak bewust kleiner te maken dan de containers voor gescheiden afval, kijk je automatisch bewuster naar wat je weggooit en scheid je gerichter.
.jpg?width=626&height=313&name=Uitgelichte%20afbeelding%20(96).jpg)
Terug aan boord
Inmiddels is Aniek terug in Nederland, waar ze klanten helpt hun afval- en grondstofstromen slimmer en duurzamer in te richten. Wat haar bijblijft, naast dat Zweden naar eigen zeggen een prachtig land is, is het de optelsom van kleine keuzes: een hutje dat er verzorgd uitziet in plaats van functioneel, een stelling bij een prullenbak, containers met genoeg ruimte om elke stroom apart te houden.
Dit brengt haar bij het volgende: "Loop je zelf tegen een gebrek aan ruimte of overzicht van afvalstromen op jouw locatie aan? Of het nu een bedrijfsterrein is of een bouwplaats? Neem contact open ontdek wat Milgro voor jouw afvalproces kan betekenen."
Op de hoogte blijven
Volg ons op LinkedIn. Hier delen we het laatste nieuws over regelgeving, circulaire thema's en ontwikkelingen uit de branche. Abonneer je daarnaast op de nieuwsbrief en beluister onze podcast Grondstof tot nadenken tijdens een wandeling of onderweg. Benieuwd wat Milgro voor jouw bedrijfsvoering en afvalproces kan betekenen? Neem dan contact op.
.jpg)
