De Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) is geen abstract toekomstig beleidskader meer. Voor veel bedrijven is het inmiddels een concreet vraagstuk dat raakt aan verpakkingsontwerp, ketenverantwoordelijkheid, data en interne organisatie. De eerste verkenning is vaak gedaan: men weet dat PPWR eraan komt en wat de hoofdlijnen zijn. Wat daarna volgt, is een nieuwe fase.
In die fase draait het minder om de vraag wat de wet beoogt, en meer om hoe deze zich vertaalt naar de dagelijkse praktijk. Welke verantwoordelijkheden horen bij welke rol? Hoe ga je om met meerdere landen, verschillende verpakkingsstromen en toenemende documentatie-eisen? En hoe zorg je ervoor dat PPWR geen losstaand compliance project wordt, maar beheersbaar blijft binnen de organisatie?
Dit verdiepende blog gaat in op die vragen en de praktijk. Niet door de wet te herhalen, maar door inzicht te geven in waar de complexiteit vandaan komt en hoe bedrijven daar structuur in kunnen aanbrengen. Daarmee vormt het een logisch vervolg op de eerste verkennende stap richting PPWR-compliance.
Waar komt de complexiteit vandaan, hoe je die kunt ordenen en welke elementen cruciaal zijn om PPWR beheersbaar te maken.
PPWR: één Europese wet, verschillende nationale uitvoeringen
PPWR is een Europese verordening en geldt rechtstreeks in alle lidstaten. De inhoudelijke eisen zijn daarmee overal gelijk. De uitvoering zoals registratie, toezicht en handhaving, vindt echter plaats op nationaal niveau. Dat verklaart waarom bedrijven te maken krijgen met verschillende instanties per land en waarom ‘één Europese aanpak’ in de praktijk toch vraagt om land-specifieke acties.
Voor organisaties die in meerdere landen actief zijn, betekent dit dat zij zelf inzicht moeten creëren in waar zij verpakkingen op de markt brengen en welke nationale registers daarbij horen. Een one-size-fits-all-verpakking kan daarbij goed werken, mits deze aantoonbaar voldoet aan de PPWR-eisen in alle EU-markten.
Rollen in de verpakkingsketen en bijbehorende verantwoordelijkheden
Een belangrijk deel van de complexiteit zit in de rolverdeling. PPWR maakt onderscheid tussen fabrikant, importeur en distributeur. Dat onderscheid is bepalend voor verantwoordelijkheden zoals het opstellen, bewaren en controleren van de conformiteitsverklaring.
In de praktijk vervullen veel bedrijven meerdere rollen tegelijk, soms zelfs verschillend per land. Zonder dit expliciet in kaart te brengen, blijft onduidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is en wordt PPWR-compliance moeilijk beheersbaar.
Het verpakkingssysteem: meer dan alleen de primaire verpakking
Wanneer de rollen en landen duidelijk zijn, komt de aandacht vanzelf te liggen op de verpakkingen zelf. Daarbij blijkt in de praktijk dat ‘de verpakking’ zelden één object is. Naast dozen, flessen of zakken gaat het ook om aanvullende elementen zoals folies, sluitingen, chips of tie-wraps.
Een veelvoorkomend voorbeeld laat zien hoe dit kan wringen. Bedrijven gebruiken soms extra bevestigingen of chips in verpakkingen om diefstal te voorkomen of producten te beschermen. In de PPWR is veiligheid vooral gekoppeld aan chemische en fysieke veiligheid van mens en dier, niet aan diefstalpreventie. Deze extra elementen zijn toegestaan, zolang zij de recyclebaarheid of herbruikbaarheid niet negatief beïnvloeden. Juist dit soort details vraagt om onderbouwing en vastlegging.
Recyclebaarheid onder PPWR en de praktische uitvoerbaarheid
De wettelijke eisen rondom recyclebaarheid en minimalisatie zijn helder, maar de praktische uitvoering vraagt tijd en capaciteit. Zeker bij een groot aantal verpakkingsvarianten kan het uitvoeren van recyclechecks snel oplopen.
Hier wordt duidelijk dat PPWR niet alleen een ontwerpvraagstuk is, maar ook een datavraagstuk. Zonder structuur in verpakkingsdata, materiaalkeuzes en onderbouwingen wordt compliance arbeidsintensief en foutgevoelig. Zonder structuur in verpakkingsdata, materiaalkeuzes en onderbouwingen wordt compliance arbeidsintensief en foutgevoelig. Dat is ook de reden dat vanaf augustus 2026 de conformiteitsverklaring zo’n centrale rol krijgt: deze dwingt bedrijven om keuzes expliciet vast te leggen.
Lees ook
PPWR: hoe ver zijn bedrijven?
De conformiteitsverklaring als kern van PPWR-compliance
Vanaf 12 augustus 2026 moet voor iedere verpakking een conformiteitsverklaring beschikbaar zijn, opgesteld door de fabrikant van die verpakking. Importeurs moeten deze verklaring kunnen tonen en distributeurs moeten nagaan of de verpakking conform de artikelen 5 tot en met 12 van de PPWR is.
Dit verandert de dynamiek in de keten. Waar nu vaak impliciet wordt vertrouwd op leveranciers, wordt documentatie straks expliciet onderdeel van de verantwoordelijkheid. Bedrijven die nu al beginnen met het structureren van deze informatie, creëren rust richting de invoering.
Etikettering en symbolen binnen de PPWR-tijdlijn
Ook labeling en etikettering worden vaak onderschat. Vanaf 2027 worden uniforme symbolen verplicht en vanaf 2028 volgt geharmoniseerde etikettering met pictogrammen die de materiaalsoort aangeven. Hoewel de exacte invulling nog wordt uitgewerkt, is duidelijk dat deze eisen invloed hebben op verpakkingsontwerp en voorraden.
Organisaties die nu al rekening houden met deze ontwikkelingen, voorkomen dat verpakkingen binnen enkele jaren opnieuw aangepast moeten worden.
Interne organisatie, kosten en bewustwording
PPWR raakt meer afdelingen dan vaak wordt gedacht. Zeker wanneer andere materiaalkeuzes leiden tot hogere kosten, komt het onderwerp nadrukkelijk op tafel bij inkoop. Daarbij speelt ook de vraag hoe interne bewustwording kan worden vergroot. De ervaring leert dat dit het beste werkt wanneer PPWR niet wordt gepositioneerd als los complianceproject, maar als onderdeel van bredere duurzaamheids- en strategische doelstellingen.
PPWR structureren: een beknopt stappenplan
Hoewel er geen universeel stappenplan bestaat, helpt een logische volgorde om overzicht te creëren:
- Breng rollen en landen in kaart: bepaal per markt welke rol je vervult.
- Inventariseer het volledige verpakkingssysteem, inclusief aanvullende elementen.
- Toets verpakkingen aan PPWR-eisen en leg onderbouwingen vast.
- Richt documentatie en conformiteitsverklaringen gestructureerd in.
- Bereid je organisatie voor op toekomstige eisen rondom labeling en registratie.
PPWR als structureel onderdeel van verpakkingsbeleid
PPWR vraagt niet om een eenmalige inspanning, maar om een structurele manier van werken waarin inzicht, data en samenwerking in de keten centraal staan. Organisaties die nu investeren in overzicht en vastlegging, maken PPWR beheersbaar en leggen tegelijk een fundament voor toekomstbestendige verpakkingskeuzes.
Hulp nodig bij de voorbereidingen voor de PPWR?
Tijdens onze webinar krijg je praktische handvatten om jouw organisatie klaar te stomen. Na afloop weet je hoe je de principes reduce, reuse en recycle effectief toepast. Bekijk hem hier!
Bekijk het webinar over PPWR & circulaire verpakkingen
