Wanneer je een beeld vormt van Australië, is de kans groot dat je denkt aan de iconische grote rode rots in combinatie met een kangoeroe. Te vinden in het hart van Australië: The Red Centre. De aarde en rotsen hebben hier een diep rood-oranje kleur, ontstaan door de invloed van lucht en water.
Hoewel het voorheen mogelijk was om Uluru (de naam van de iconische rots) te beklimmen, is daar in oktober 2019 verandering in gekomen. De meest voor de hand liggende reden? Veiligheid. Al speelde ook de hoeveelheid afval hier een verrassende rol in.
Een blik op The Red Centre én het afval
Jaarlijks reizen er bijna 300.000 bezoekers af naar Uluru Kata Tjuta National Park. Voornamelijk van "overseas", want als je de gemiddelde Aussie vraagt, zijn ze vaak nog niet toegekomen aan een bezoek aan dit Australische icoon. Met de ligging in the middle of nowhere is dat ook niet zo gek, want vanaf Sydney en omstreken is het nog ruim 3 uur vliegen voordat je voet zet in het rode zand.
Bebouwd gebied zou je The Red Centre in zekere zin niet kunnen noemen. Het gebrek aan huizen is hetgeen wat Content Marketeer Maaike Lesuis opviel toen zij onlangs richting deze plek Down Under afreisde. Het afval dat hier vrijkomt is voornamelijk afkomstig van de nabijgelegen hotels. "'Zie je een afvalbak op straat, dan zijn deze op dezelfde wijze ingedeeld als aan de Westkust: general waste (restafval), recycling (plastic flessen, blikjes),'" vertelt Maaike.
.jpg?width=470&height=470&name=LinkedIn%20template%20(11).jpg)
In gebieden rondom resorts wordt het afval meestal dagelijks tot meerdere keren per week opgehaald. Kijk je naar kleinere dorpen zoals Alice Springs, dan wordt het afval minder vaak opgehaald vanwege de bereikbaarheid van deze gebieden. Een frequentie van één tot twee keer per week voor restafval en recycling is hierbij gebruikelijk. Dit wordt vaak door private afvalverwerkers geregeld.
Zwerfafval in Uluru?
Dat is onze collega Maaike hier niet tegengekomen. Opvallend, want in het National Park zelf (buiten de resorts) vind je weinig tot geen afvalbakken op wandelroutes en viewpoints. De gedachte van Uluru Kata Tjuta National Park? Geen afvalbakken, dus geen afval. Door het zo in te richten proberen ze afval bij de bron te voorkomen: alles wat je meeneemt, moet je ook weer mee terugnemen. Een vergelijkbare aanpak als wat je in Japan terugziet. Want hoewel er zelden afvalbakken op straat te vinden zijn, neemt iedereen het afval netjes mee totdat er een mogelijkheid is om het weg te gooien.
Maar voor de sluiting van de rots voor beklimming zag de situatie er anders uit, vertelt Maaike. Hieronder lees je daar meer over.
Afval op Uluru: reden voor sluiting van de beklimming
Tussen 2010 en 2015 beklommen jaarlijks gemiddeld 20.000 tot 40.000 bezoekers de rots. Bovenaan spendeerde men ruim twee uur om te genieten van het uitzicht. Maar afvalbakken op de 348 meter hoge rots waren er niet. Het resultaat? Toeristen lieten hun afval hier achter. Ondanks dat het zelden regent in The Red Centre, spoelt afval bij hevige regenbuien nog altijd via de zijkanten van Uluru naar beneden. Opvallend, zeker omdat de rots inmiddels alzeven jaar gesloten is voor beklimming. Hoewel je zou denken dat het hier voornamelijk om product verpakkingen gaat, zijn het vooral batterijen van camera's die door de parkbeheerders worden teruggevonden. Verrassend, vond ook de gids die Maaike tijdens de wandeling rondom Uluru meer vertelde over de geschiedenis en hoe dit natuurverschijnsel wordt beschermd.
Een kritische blik
Maar wanneer we kritisch kijken: op de top van Uluru waren vroeger geen afvalbakken te vinden, wat resulteerde in zwerfafval. Nu, in het National Park, zijn er nog steeds geen afvalbakken langs de wandelroutes. Toch lijkt er tegenwoordig nauwelijks nog zwerfafval te liggen. Wat is er dan veranderd?
Die vraag stelde Maaike aan haar gids. Het antwoord zit niet in het afvalbeleid zelf, maar in de manier waarop het gebied wordt beschermd.
Vroeger lag de focus vooral op het beklimmen van Uluru. Bezoekers kwamen massaal om de rots te beklimmen en zo dicht mogelijk bij de top te komen. Het gebied werd daarmee vooral benaderd als toeristische attractie.
Tegenwoordig is dat anders. Uluru is nu een beschermd gebied binnen een nationaal park. De beklimming is gesloten en bezoekers mogen enkel de wandelroutes en viewpoints bezoeken. Daardoor ligt de focus nu veel meer op natuurbescherming, respect voor de culturele betekenis van de plek en duidelijke gedragsregels voor bezoekers. "Dat lijkt het verschil te maken", aldus de gids die dat aan Maaike uitlegde.
Wat kunnen we van de aanpak in Uluru Kata Tjuta National Park leren?
Minder afvalbakken op straat met de gedachte: "geen afvalbakken, dus geen afval". Het klinkt simpel, maar of we deze aanpak één op één kunnen toepassen in Nederland en België is de vraag.
Daarnaast is Japan hierin misschien een beter voorbeeld. Want hoewel deze aanpak in The Red Centre lijkt te slagen, vind je in drukbezochte gebieden aan de Australische westkust op vrijwel iedere straathoek afvalbakken. In Japan daarentegen zijn openbare afvalbakken óók in drukke steden schaars. Het geheim zit hem meer in de opvoeding en het onderwijs. Men weet daar simpelweg niet beter.
Gedrag rondom afval is in ieder geval te beïnvloeden, dat komt ook hier duidelijk naar voren. Iets waar je ook mee aan de slag kunt op de werkvloer. Daarbij begint het bij bewustwording bij medewerkers. Weten waarom afvalscheiding belangrijk is, wat er gebeurt als afval verkeerd wordt weggegooid, en wat waar thuishoort.
Aan de slag met gedragsverandering op jouw werkvloer?
Tijdens onze Zero Waste Workshop ga je samen met jouw collega's actief aan de slag. We duiken letterlijk de afvalbakken in en brengen in kaart welke afvalstromen er op jouw locatie vrijkomen. Waar kun je die het beste scheiden?
Vervolgens maken we de stap naar gedragsverandering: hoe kun je afvalpunten zo inrichten dat medewerkers automatisch de juiste keuze maken? Dat is gedragsverandering in de praktijk.
Zero Waste Workshop
Klik op onderstaande link voor meer informatie over de Zero Waste Workshop.
Op de hoogte blijven
Op de hoogte blijven van alle nieuwe ontwikkelingen? Volg ons op LinkedIn, luister de podcast 'Grondstof tot nadenken' of abonneer op de nieuwsbrief. Ben je nieuwsgierig naar wat Milgro voor jouw bedrijfsvoering en afvalproces kan betekenen? Neem dan contact op.
