De Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) is de nieuwe Europese verordening die verpakkingen duurzamer moet maken. Het doel? Minder afval, meer hergebruik en hoogwaardige recycling. De gedachte achter de PPWR volgt nauwgezet de R-ladder, sinds jaar en dag een van de belangrijkste instrumenten achter de circulaire economie. Sterker nog: de verordening lijkt de treden van die ladder te beklimmen.
Wat is de R-ladder?
De R-ladder is een veelgebruikte methode om de mate van circulariteit van producten en materialen te beoordelen. Hoe hoger op de ladder, hoe minder nieuwe grondstoffen nodig zijn en hoe kleiner de milieubelasting. De bovenste treden zijn Refuse en Rethink: het voorkomen van onnodig materiaalgebruik. Lager op de ladder staan onder andere Reduce, Reuse en Recycle. Onderaan staat Recover, waarbij uit afval nog energie wordt teruggewonnen. Deze ladder kent zijn oorsprong al in 1979, met deLadder van Lansink.
Rethink en Redesign: nu al voorbereiden op de PPWR
Hoewel de meest ingrijpende PPWR-verplichtingen, zoals het oplopend gebruik van gerecycled materiaal, pas de komende jaren ingaan, vragen de regels vandaag al om een goede voorbereiding. Bedrijven worden gestimuleerd om op een nieuwe manier naar hun verpakkingen te kijken. Kunnen de huidige verpakkingen misschien wat kleiner? Met wat minder materiaal? En, is een verpakking überhaupt nodig? Slimmer ontwerpen dus. En misschien zelfs verpakkingsafval voorkomen. Dit zijn meteen de hoogste treden van de R-ladder: Rethink, Redesign en Refuse. Verpakkingen die gemaakt hoeven te worden, hoeven ook niet te worden ingezameld of gerecycled.
PPWR vanaf 12 augustus 2026: minder materiaal (Reduce)
Sinds 12 augustus is de PPWR van toepassing in Europa. Vanaf die datum moet er onder meer een technisch dossier aanwezig zijn met informatie over het verpakkingsontwerp. En producenten van verpakkingen blijven verantwoordelijk voor de afvalfase. Daarnaast worden de eerste concrete eisen aan verpakkingsontwerpen gesteld. Zo mogen verpakkingen bijvoorbeeld niet onnodig groot zijn. Denk aan die bekende verzenddoos met een hoop lucht of opvulmateriaal en maar een piepklein flesje parfum. Ook het gebruik van schadelijke stoffen in verpakkingen wordt aan banden gelegd. Deze fase van de wetgeving sluit aan bij een van de hogere treden van de R-ladder, namelijk Reduce. Verminderen dus: minder materiaal en dus ook minder afval.
Vanaf 2028: eenduidige etiketten voor betere recycling
De volgende stap volgt vanaf 2028. Dan krijgen verpakkingen geharmoniseerde etiketten, met dezelfde en eenduidige symbolen erop. Dat maakt het eenvoudiger voor gebruikers om verpakkingsafval netjes te scheiden. En we weten; zuivere afval- en materiaalstromen maken het gemakkelijker om materialen te recyclen. Zie daar weer een trede op de R-ladder: Recycle, materialen weer terugbrengen in de kringloop.
Vanaf 2030: hergebruiksdoelen voor verpakkingen (Reuse)
Vanaf 2030 wordt met de PPWR een andere trede van de R-ladder beklommen: Re-use. Ofwel hergebruik. Er komen voor verschillende soorten verpakkingen minimale doelstellingen voor hergebruik. Denk weer aan die verzenddoos, die dan inmiddels al een stuk kleiner is geworden. Herbruikbare verpakkingen krijgen een opvallend label, zodat duidelijk wordt dat ze opnieuw kunnen worden gebruikt. Een plastic shampoofles bijvoorbeeld, die kan prima worden nagevuld en dus opnieuw worden gebruikt.
2030 en 2040: verplicht gerecycled plastic (Recycle)
Ook vanaf 2030 gelden er steeds strengere eisen voor het gebruik van gerecycled materiaal in plastic verpakkingen. Vanaf 2040 worden die nog eens verder opgeschroefd. Een voorbeeld: voor wegwerp plastic drankflesjes geldt in 2030 een minimum percentage aan gerecycled materiaal van 30%, in 2040 moet dat al minimaal 65% zijn. Langzaam maar zeker wordt de kringloop voor verpakkingen gesloten.
Refuse: welke verpakkingen verbiedt de PPWR?
De hoogste trede van de R-ladder blijft Refuse: voorkomen dat verpakkingen überhaupt nodig zijn. De Europese regels van de PPWR zorgen ervoor dat bepaalde soorten overbodige verpakkingen worden verboden. De kleine plastic zakjes mayonaise of ketchup in voordelige restaurants of hotels bijvoorbeeld. Verleden tijd. Of dat superdunne krimpfolie om een six-pack frisdrank. Dát is voorkomen van afval: refuse. Uiteindelijk is de hoogste trede van de R-ladder een keuze van zowel de producent, die een andere keuze maakt om producten te verkopen, als van de consument, die verpakkingen niet langer meer accepteert in de circulaire economie.
De PPWR geldt nu: wat moet je regelen en wat komt er nog?
Veel organisaties vragen zich af": ''wat moeten we nu regelen voor de PPWR?'' Denk aan de conformiteitsverklaring, registratie en de rolverdeling in de keten. Tegelijk staan de volgende mijlpalen al klaar: hergebruik in de horeca in 2027, geharmoniseerde etikettering in 2028 en recyclebaarheidseisen en hergebruikdoelen in 2030. Op deze pagina lees je wat er nu geldt, wat er nog aankomt en hoe je daar grip op houdt. Ook vind je hier praktische tools, waaronder een infographic en startkit. Daarmee maken we PPWR- compliance behapbaar.
Meer weten over de PPWR?
Bekijk de PPWR-pagina voor een volledig overzicht.
Op de hoogte blijven
Volg ons op LinkedIn. Hier delen we het laatste nieuws over regelgeving, circulaire thema's en ontwikkelingen uit de branche. Abonneer je daarnaast op de nieuwsbrief en beluister onze podcast Grondstof tot nadenken tijdens een wandeling of onderweg. Benieuwd wat Milgro voor jouw bedrijfsvoering en afvalproces kan betekenen? Neem dan contact op.
