De Value Gap maakt de jaarlijkse economische verliezen door de lineaire economie inzichtelijk, wereldwijd. Het benadrukt de urgentie van de grondstoffentransitie. Een onderwerp dat steeds meer aandacht krijgt in de media. De nieuwe benadering komt uit het recent uitgebrachte Circularity Gap Report 2026. Het is een duizelingwekkend bedrag, maar wat kunnen ondernemers ermee?
Het is voor het eerst dat op deze manier het economische verlies van onze huidige lineaire economie van winnen, gebruiken en weggooien is uitgerekend. Al sinds 2018 verschijnt het Circularity Gap Report. In dit jaarlijkse onderzoek schijnt de Circle Economy Foundation haar licht op de staat van de circulaire economie. Waar in voorgaande jaren vooral werd gesproken over de Circularity Gap, gericht op de hoeveelheid gewonnen, gebruikte en verspilde materialen en grondstoffen, is sinds dit jaar de vertaalslag gemaakt naar keiharde euro’s: Value Gap.
Maar hoe hoog is dat duizelingwekkende bedrag dan?
De onderzoekers van dit rapport hebben becijferd dat ieder jaar 25,4 biljoen euro aan economische waarde verloren gaat door de lineaire economie. Biljoen. Dat is een bedrag met 12 nullen, en dat ieder jaar. Een haast ongrijpbaar getal. Omgerekend naar handzamere cijfers: van iedere drie euro aan economische waarde gaat er een euro verloren door lineair materiaalgebruik. Dat zijn structurele verliezen.
De vijf oorzaken van dit verlies
Het verlies door de nog steeds dominante inrichting van de hedendaagse economie heeft vijf oorzaken, maakten de onderzoekers het onderscheid. Verlies wordt onder andere veroorzaakt tijdens de productie van materialen en goederen. Ook is er sprake van energieverlies tijdens productieprocessen. Voor het maken van elektriciteit gaan bijvoorbeeld veel energie uit fossiele brandstoffen verloren als warmte, waar niets mee wordt gedaan. Verder draagt verspilling van voedsel bij aan de Value Gap, net als al het afval dat ontstaat als producten worden weggegooid. Tot slot is er veel materiaalverlies, omdat gebouwen, wegen en bruggen eerder worden gesloopt of vervangen dan noodzakelijk. Meer dan zonde, niet alleen omdat het verlies voor een deel vermijdbaar is, maar temeer omdat de druk op de grondstoffen en materialen de komende jaren, door onder andere bevolkingsgroei en economische groei, alleen nog maar zal toenemen.
De grondstoffenbarometer van Milgro
Milgro heeft onderzocht hoe ondernemers in Nederland en België de toenemende grondstoffenschaarste ervaren in hun eigen onderneming. Dat deden we met ons eigen onderzoek: de grondstoffenbarometer. En wat blijkt: 78% van de ondervraagde ondernemers in Nederland en België voelt nu al de effecten van de beperkter wordende beschikbaarheid van grondstoffen of materialen. Dat kunnen bijvoorbeeld langere levertijden zijn, of hogere prijzen. Of erger, dat materialen helemaal niet meer beschikbaar zijn. Zorgelijk is dat dit onderwerp nog maar bij 6% van de ondervraagde ondernemingen wordt besproken in de boardroom. Tevens zorgelijk en kwetsbaar bovendien is dat 28% van de ondervraagden onvoldoende inzicht heeft in welke materialen en grondstoffen schaars zijn en welke niet.
Begin met inzicht
Precies deze onwetendheid legt de vinger op de zere plek. Verandering begint met inzicht. Aan de hand van onze grondstoffenbarometerkunnen ondernemingen inventariseren wat hun eigen top vijf kritische grondstoffenstromen zijn. Vervolgens geeft deze grondstoffenbarometer aan welke stappen nodig zijn om de afhankelijkheid van deze schaarse grondstoffen te verminderen. Op die manier kunnen ondernemers hun eigen Value Gap verkleinen. Daar is veel winst te behalen, nu we weten dat ongeveer een derde van de toegevoegde economische waarde verloren gaat. Anders gesteld: de Value laat zien hoeveel economische waarde er potentieel te behouden valt, als het bedrijven lukt slimmer om te gaan met grondstoffen en materialen.
Dat helpt systeemverandering
Het gebruik van de grondstoffenbarometer is weliswaar een eerste en noodzakelijke stap naar het verkleinen van de Value Gap, dus het verminderen van de economische verliezen door de lineaire economie. Toch moet dé uiteindelijke oplossing niet alleen gezocht worden in de optelling van de voorgestelde maatregelen, vinden de onderzoekers van het Circularity Gap Report. Wat de Value Gap pas echt kan dichten, is de complete verandering van ons economisch systeem: van een dominante lineaire economie naar een compleet circulaire economie. Beter voor de winst van de onderneming, én beter voor de planeet. Hoe meer ondernemers bewijzen hun individuele Value Gap te kunnen dichten, hoe groter de kans dat uiteindelijk het duizelingwekkende getal met twaalf nullen óók verdwijnt.
Op de hoogte blijven
Volg ons op LinkedIn. Hier delen we het laatste nieuws over regelgeving, circulaire thema's en ontwikkelingen uit de branche. Abonneer je daarnaast op de nieuwsbrief en beluister onze podcast Grondstof tot nadenken tijdens een wandeling of onderweg. Benieuwd wat Milgro voor jouw bedrijfsvoering en afvalproces kan betekenen? Neem dan contact op.






