.jpg?upscale=true&width=1600&name=Headers%20(66).jpg)
.jpg?upscale=true&width=768&name=Headers%20(66).jpg)
Geopolitieke spanningen zetten grondstoffen onder druk. Iets wat je waarschijnlijk niet is ontgaan. De onrust in het Midden-Oosten zet de beschikbaarheid en daarmee de grondstofprijzen al langere tijd op scherp. Honderden meters lange rijen bij tankstations in Laos en Cambodja, die met geluk één keer per week openden als gevolg van de spanningen in het Midden-Oosten. In Cambodja sloten bijna 2.000 van de 6.300 tankstations tijdelijk de deuren. Een onverwachte wending voor de markt van gerecyclede olie volgde. Opent dit des te meer de deuren richting de circulaire economie?
Van faillissementsgolf naar prijsexplosie
Laten we stappen in een kleine tijdscapsule, want er gaat een nuance aan vooraf. Nieuwskoppen met kunststofrecyclingbedrijven onder druk, het ene faillissement na het andere. Het gevolg van de op dat moment lage olieprijzen. Virgin plastics waren goedkoop, gerecycled plastic hierdoor niet rendabel. Het resultaat: een reeks Nederlandse recyclingbedrijven ging failliet. Een situatie die doorzette naar eerder dit jaar, al leidde de onrust in het Midden-Oosten tot een U-turn. De oliemarkt stond op zijn kop: waar medio 2025 nog rond 69 dollar per vat werd gerekend, schoot de prijs na de aanvallen op Iran eind februari omhoog tot boven de 120 dollar. Nu schommelt de prijs nog altijd rond de 80 dollar per vat, fors hoger dan een jaar geleden.
Ook in Nederland en België was dat voelbaar: sinds maart 2026 stegen de brandstofprijzen hard, met een maximumprijs van 2,65 euro voor benzine en 2,82 euro voor diesel. Omdat benzine in België tot 25% goedkoper was, verschoof zo'n 15% van het brandstofverbruik in de grensstreek naar de Belgische pomp.
Waarom gerecyclede olie juist profiteert
Door de aanhoudende spanningen in het Midden- Oosten en de hoge prijzen, stijgt de vraag naar alternatieven zoals gerecyclede olie. Fabrikanten zoeken naar stabiele en goedkopere grondstoffen nu de aanvoer uit de traditionele gebieden onder druk staat.
Bedrijven uit bijvoorbeeld de mobiliteitssector zitten aan twee kanten van dezelfde olieprijs. Aan de afvalkant leveren ze de gebruikte olie uit onderhoudsbeurten in, en omdat de waarde van gerecyclede/afgewerkte olie meestijgt met de ruwe-olieprijs, krijgen ze daar nu meer voor. Maar aan de inkoopkant moeten ze versie olie kopen om diezelfde onderhoudsbeurten uit te voeren, en die inkoopprijs stijgt door de geopolitieke spanningen.
Gerecyclede olie ontstaat uit ingezamelde afgewerkte olie (motor- en industrieoliën), die eerst wordt gefilterd en vervolgens gescheiden wordt van water en sediment. Daarna wordt de olie vacuüm gedestilleerd, waarbij verschillende temperaturen verschillende kwaliteiten basisolie en brandstof opleveren. Zo'n 90% van de afgewerkte olie krijgt op deze manier een tweede leven, waarvan het grootste deel terugkomt als basisolie voor smeermiddelen en de chemische industrie. Hoe hoger de olieprijs, hoe aantrekkelijker de basisolie ten opzichte van nieuwe (fossiele) olie wordt.
En als de olieprijs weer daalt?
De geopolitieke spanningen versnellen in deze situatie de transitie richting de circulaire economie. De vraag is of we hierdoor in een stroomversnelling terechtkomen. Want wat gebeurt er als de prijzen straks weer terugzakken? Wordt gerecyclede olie dan ook weer minder aantrekkelijk? De kans bestaat dat de dynamiek die in 2024 de kunststofrecyclers de das omdeed, terugkeert. Al groeit de wereldwijde markt voor gerecyclede olie jaarlijks met 7%, aangejaagd door regelgeving en duurzaamheidsdoelen. Deze zullen niet verdwijnen zodra de olieprijs weer daalt.
Europa neemt het heft in handen
Naast de onrust in het Midden-Oosten kondigde China in 2025 exportbeperkingen aan op onder andere zeldzame aardmetalen, met directe gevolgen voor de Europese industrie. Europa komt daarom in beweging. Onder de Europese Green Deal streeft de EU ernaar om in 2050 volledig circulair te zijn. Met wet- en regelgeving zoals de Critical Raw Materials Act, het RESourceEU-plan en de aankomende Circulaire Economiewet zet Europa in op een bedrijfsleven met minder afhankelijkheid, meer hergebruik en circulair ontwerp van producten en bijvoorbeeld verpakkingen. Dit betekent voor bedrijven dat circulair werken geen keuze meer is.
Vooralsnog zetten Nederlandse en Belgische organisaties, zowel op het gebied van circulariteit als in de omgang met schaarse grondstoffen, overal maar een halve stap. Op het gebied van circulariteit nemen ze vooral operationele maatregelen. Echte verankering van circulariteit aan de voorkant, bijvoorbeeld in productontwerp, strategische doelstellingen of eigenaarschap, is schaars. Aan de grondstoffenkant ervaren organisaties de oplopende druk van buiten, maar dat wordt nauwelijks vertaald naar de eigen kwetsbaarheid van de organisaties. Voor de meeste organisaties blijft grondstoffenschaarste, mede door geopolitieke spanningen als deze, een probleem dat zich op het wereldtoneel afspeelt.
Het wordt tijd om door te pakken.
Waar staat jouw organisatie?
78% van de Nederlandse bedrijven heeft te maken met hoge prijzen op inkoopfacturen en oplopende levertijden. Dit als gevolg van grondstoffenschaarste, ontstaan door geopolitieke spanningen zoals hierboven benoemd, bevolkingsgroei en economische groei. De vraag rijst: wat kun je als organisatie doen om je afhankelijkheid te verkleinen? Dat begint bij inzicht in welke grondstoffen schaars zijn voor jouw eigen producten of diensten. 41% van de Belgische organisaties heeft dat inzicht nog niet, maar dan wordt het ook lastig om te bepalen wat je eraan kunt doen om je kwetsbaarheid te verminderen.
Download het rapport en lees verder
Juist geopolitieke spanningen als deze zijn een goede aanleiding om na te denken over schaarse grondstoffen en hoe je jouw afhankelijkheid ervan kunt verminderen.
In het onderzoeksrapport, de grondstoffenbarometer, geven we handvatten voor onder andere het verkrijgen van dit inzicht. We delen tips over hoe je jouw top vijf kritische grondstoffen inventariseert, en welke stappen je direct kunt zetten om minder afhankelijk te worden van schaarse grondstoffen. Zo versnellen we samen de transitie richting een circulaire economie.
.jpg)
.jpg)
Op de hoogte blijven
Volg ons op LinkedIn. Hier delen we het laatste nieuws over regelgeving, circulaire thema's en ontwikkelingen uit de branche. Abonneer je daarnaast op de nieuwsbrief en beluister onze podcast Grondstof tot nadenken tijdens een wandeling of onderweg. Benieuwd wat Milgro voor jouw bedrijfsvoering en afvalproces kan betekenen? Neem dan contact op.
.jpg)
