Als het over afvalscheiding gaat, kijken we in Nederland vaak naar Scandinavië of Duitsland. Maar minstens zo interessant zijn onze zuiderburen. België behoort al jaren tot de Europese top als het gaat om recycling en afvalscheiding, en doet dat met een aanpak die op sommige punten wezenlijk verschilt van de Nederlandse. Door die verschillen naast elkaar te leggen, ontstaat een interessant leerpunt voor organisaties en bedrijven aan beide kanten van de grens.
Afvalscheiding bij onze zuiderburen: hoge cijfers door duidelijke keuzes
België scoort structureel hoog op het recyclen van verpakkingsafval. Volgens cijfers van Eurostat wordt bijna 80% van het Belgische verpakkingsafval gerecycleerd, waarmee het land ruim boven de Europese doelstelling van 70% zit.
Een belangrijke verklaring voor dit succes is de manier waarop afvalscheiding bij onze zuiderburen is georganiseerd. In België ligt de nadruk sterk op bronscheiding: afval wordt zo veel mogelijk gescheiden op het moment dat het ontstaat. Dit geldt niet alleen voor huishoudens, maar ook voor bedrijven en kantoren.
De organisatie Fost Plus, verantwoordelijk voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk verpakkingsafval, speelt hierin een centrale rol. Door uniforme sorteerregels en landelijke communicatiecampagnes is het voor inwoners en organisaties duidelijk wat waar hoort. De invoering van de uitgebreide PMD-inzameling (de zogenoemde New Blue Bag) heeft ervoor gezorgd dat meer soorten plastic gerecycleerd kunnen worden, wat de cijfers verder heeft verbeterd
Gent als voorbeeldstad binnen België
Hoewel afvalbeleid in België grotendeels regionaal is georganiseerd, laat Gent goed zien hoe de aanpak van onze zuiderburen lokaal tot leven komt. De stad koppelt afvalscheiding expliciet aan haar ambitie om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn en werkt actief aan een circulaire economie.
Via afvalintercommunale IVAGO zet Gent sterk in op duidelijke inzamelstromen, toegankelijke recyclageparken en actieve communicatie richting bewoners en bedrijven. Afvalscheiding wordt hierdoor niet ervaren als extra handeling, maar als logisch onderdeel van het dagelijks werk en leven.
Voor organisaties met een kantoor in Gent, of elders in Vlaanderen betekent dit dat afvalscheiding geen vrijblijvende keuze is, maar een ingebed systeem waarin structuur en naleving centraal staan.
Andere Belgische voorbeelden: meer dan alleen Vlaanderen
Ook buiten Gent zijn bij onze zuiderburen interessante voorbeelden te vinden. In Antwerpen wordt bijvoorbeeld sterk ingezet op afvalreductie en hergebruik, onder meer via stedelijke programma’s voor circulair bouwen en herbruikbare verpakkingen.
In Wallonië ligt de focus juist weer sterker op bewustwording en educatie. Via publieke campagnes en regionale afvalorganisaties wordt actief ingezet op gedragsverandering, wat bijdraagt aan consistente afvalscheiding over het hele land.
Deze regionale verschillen laten zien dat België geen éénvormig systeem kent, maar wel een gedeelde visie: afval is een grondstof en correcte scheiding is de basis.
De vergelijking met Nederland: waar verschillen we?
Nederland doet het eveneens goed in Europees perspectief, maar kiest vaker voor nascheiding en technologische oplossingen achteraf. Afval wordt ingezameld als reststroom en later machinaal gescheiden. Dat systeem is efficiënt, maar leidt in sommige gevallen tot lagere kwaliteit van gerecyclede materialen.
Interessant is dat Nederland juist weer vooroploopt in het daadwerkelijk hergebruik van materialen. Volgens Eurostat heeft Nederland een van de hoogste ‘circular material use rates’ van Europa, wat betekent dat gerecyclede grondstoffen relatief vaak opnieuw in productieprocessen worden ingezet.
Onze zuiderburen zijn dus sterker in scheiden aan de voorkant, terwijl Nederland uitblinkt in circulaire toepassing aan de achterkant. Dat maakt de vergelijking waardevol: beide systemen vullen elkaar aan.
Wat kunnen we leren van onze zuiderburen?
De Belgische aanpak laat zien dat afvalscheiding het meest effectief is wanneer regels duidelijk, uniform en verplicht zijn. Door afvalstromen eenvoudig te houden en tegelijkertijd sterk te communiceren, ontstaat een cultuur waarin scheiden vanzelfsprekend wordt.
Voor Nederlandse organisaties, zeker die actief zijn in België of een kantoor hebben bij onze zuiderburen biedt dit concrete lessen. Door de Belgische discipline in bronscheiding te combineren met de Nederlandse focus op circulariteit, ontstaat een afvalstrategie die niet alleen voldoet aan wetgeving, maar ook bijdraagt aan duurzaam en toekomstgericht ondernemen.
Afvalscheiding als gezamenlijke kans
De vergelijking met onze zuiderburen maakt duidelijk dat afvalscheiding geen nationale wedstrijd is, maar een gezamenlijke kans om slimmer met grondstoffen om te gaan. België laat zien hoe structuur en duidelijkheid tot hoge recyclagecijfers leiden, terwijl Nederland bewijst hoe hergebruik en circulariteit economische waarde kunnen creëren.
Juist door van elkaar te leren, kunnen beide landen hun koppositie in Europa verder versterken.
Op de hoogte blijven
Op de hoogte blijven van alle nieuwe ontwikkelingen? Volg ons op LinkedIn, luister de podcast 'Grondstof tot nadenken' of abonneer op de nieuwsbrief. Ben je nieuwsgierig naar wat Milgro voor jouw bedrijfsvoering en afvalproces kan betekenen? Neem dan contact op.
