Op World Environment Day (5 juni) werd bekend dat op 30 juli de mensheid alle grondstoffen heeft opgebruikt die de aarde in één jaar kan herstellen. Die dag is het Earth Overshoot Day. Voor onze eigen Overshoot Day (de dag dat we specifiek in Nederland meer grondstoffen hebben verbruikt), kan de exacte datum niet worden berekend. De reden? De Nederlandse data zijn niet op orde. Dat is opvallend én jammer, vindt Gijs Derks, Managing Director van Milgro.
Het gissen naar zo’n datum voor ons land voelt toch een beetje als een rondje hardlopen zonder je smartwatch. Wat is dan je gelopen tijd en afstand? En hoe weet je of je jezelf hebt verbeterd? Precies. Je tast, na zo’n rondje rennen, toch in het duister op deze vlakken. Ik ben van het adagium meten is weten, wat de kern is van ons bedrijf. Als je gemotiveerd wilt worden, is het essentieel feedback te krijgen op je performance.
Het ontbreken van een exacte dag voor Dutch Overshoot Day ontneemt ons de mogelijkheid erbij stil te staan. Met een item op het journaal, met nieuwsberichten of blogs zoals deze. Bovendien missen we nu een concrete stimulans om op nationale schaal nóg zuiniger met onze schaarse grondstoffen om te gaan. Of een waarschuwing of harde les als de datum wéér naar de verkeerde kant is opgeschoven.
Rekenmachine slaat op hol
Wat het onder andere lastig maakt om onze Dutch Overshoot Day te berekenen, zijn onze steeds omvangrijkere en complexe handelsstromen. De spaghetti aan handelsdata is inmiddels zo verwikkeld geraakt, dat de rekenmachine er kennelijk van op hol slaat. Daarbij is de rekenmethode sinds afgelopen jaar veranderd, waarover we eerder schreven. In 2025 schoof de Dutch Overshoot Day plots een dikke maand naar achteren ten opzichte van het jaar ervoor, naar 5 mei.
Voordat we onszelf schouderklopjes konden geven over deze enorme sprong in de goede richting, moesten we concluderen dat de CO2-uitstoot van geëxporteerde producten voortaan werd toegeschreven aan het land van bestemming. Gunstig voor ons, maar deze verplaatsing van uitstoot had niets te maken met onze inspanningen om het grondstoffengebruik te verminderen. Dit alles laat zien hoe complex het is om ecologische impact nauwkeurig toe te schrijven in een internationaal verweven economie als Nederland.
Overigens is Nederland niet het enige land waarvoor de Overshoot Day niet kan worden vastgesteld. We scharen ons als land in het rijtje met onder andere Bhutan, IJsland, Marokko, Noorwegen, Slovenië, Panama en Venezuela. De Belgen hebben de dag wel kunnen berekenen: die viel op 11 april al.
Het belang van grondstoffenzekerheid
Juist dit jaar zou het interessant en belangrijk zijn om preciezer inzicht te krijgen in onze ecologische footprint, via Dutch Overshoot Day. We komen geleidelijk in een wereld waarin grondstoffenzekerheid een steeds dominanter thema wordt. Vooralsnog blijven de problemen met grondstoffen voor de meeste consumenten nog onder de radar, al zijn ze wel aanleiding voor veel van de actuele geopolitieke onrust. Het zal niet lang meer duren voordat consumenten vanzelf de problemen gaan ervaren als grondstoffen er niet meer zijn. Als we kijken naar bedrijven, zijn de gevolgen al voelbaar:78% van de Nederlandse bedrijven voelt dit in leveringstijden en stijgende prijzen. Dit blijkt uit het recente onderzoek van Milgro.
De energietransitie, waarin ook consumenten vandaag de dag zichtbaar op de eerste barrières stuiten zoals netcongestie of stijgende energiekosten, is een goede voorspeller voor het verloop van de grondstoffentransitie. Er is steeds meer aandacht voor de acute energieproblematiek. Die duwt ons naderende grondstoffenprobleem naar de achtergrond. Dat is een zorgelijke ontwikkeling.
Urban mining als belangrijke route
De schaarste aan grondstoffen zal de komende jaren blijven toenemen. Grondstoffenzekerheid wordt daarmee een belangrijke voorwaarde voor de toekomst, zoals energiezekerheid dat nu is. Wanneer we onze productielocaties verplaatsen naar andere delen van de wereld, verschuiven we weliswaar een stuk van onze ecologische footprint, maar we maken onszelf daarmee ook een stuk afhankelijker van andere landen. We kunnen onszelf meer grondstoffenzekerheid bieden, meer autonomie. Voor de oplossing moeten we onze grondstoffen niet proberen uit de aarde te halen, maar uit onze restproducten, via urban mining. Dat is het terugwinnen van waardevolle grondstoffen uit stedelijk afval. We schreven er eerder een blog over. Deze denkwijze moet collectief nog sterker landen.
Hardlopen op gevoel
Terug naar het rondje hardlopen. Want natuurlijk, op gevoel kom je ook een eind. Je kunt met een rood hoofd en vermoeide benen best concluderen dat je een lekker rondje hebt gerend. En ik ben positief ingesteld. Op basis van datzelfde gevoel put ik hoop uit de vele initiatieven om me heen om ons grondstoffengebruik terug te dringen. Grote automerken gebruiken hoopvolle percentages gerecycled materiaal in hun nieuwe modellen. Afvalbedrijven zetten zich gelukkig steeds meer in voor het behoud van grondstoffen. En er zijn steeds meer slimme oplossingen om uit de black mass van lithiumbatterijen weer nieuwe batterijen te maken. Al die inspanningen bij elkaar móéten die Dutch Overshoot Day toch een stukje naar achteren hebben laten verschuiven? Toch? Volgend jaar wil ik het écht weten!
.jpg)
Op de hoogte blijven
Volg ons op LinkedIn. Hier delen we het laatste nieuws over regelgeving, circulaire thema's en ontwikkelingen uit de branche. Abonneer je daarnaast op de nieuwsbrief en beluister onze podcast Grondstof tot nadenken tijdens een wandeling of onderweg. Benieuwd wat Milgro voor jouw bedrijfsvoering en afvalproces kan betekenen? Neem dan contact op.
.jpg?width=380&name=Uitgelichte%20afbeelding%20(26).jpg)
.jpg)
