Duurzaamheid en circulariteit spelen een steeds grotere rol binnen verpakkingen en materiaalgebruik. Een term die daarbij vaak terugkomt, is PCR: Post-Consumer-Recycled. Met de invoering van de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) wordt het gebruik van PCR bovendien steeds belangrijker en in sommige gevallen zelfs verplicht.
Maar wat is PCR precies? En waarom stimuleert de PPWR het gebruik ervan? In deze blog leggen we uit wat PCR precies is, wat het verschil is met pre-consumer recycled materiaal en waarom PCR essentieel wordt voor organisaties die willen of moeten voldoen aan Europese regelgeving.
Wat is PCR: Post-Consumer-Recycled?
PCR is materiaal dat wordt gemaakt van afval dat al door consumenten is gebruikt en daarna is ingezameld voor recycling. Denk bijvoorbeeld aan plastic verpakkingen die via afvalscheiding worden opgehaald, verwerkt en opnieuw worden ingezet als grondstof voor nieuwe producten of verpakkingen.
Het belangrijkste kenmerk van PCR is dat het materiaal daadwerkelijk uit de afvalstroom van consumenten komt. Het heeft dus al een volledige levenscyclus als product doorlopen. Hierdoor draagt PCR direct bij aan het sluiten van materiaalketens en het verminderen van afval.
Wat is het verschil tussen PCR en Pre-Consumer Recycled materiaal?
Bij het praten over gerecycled materiaal duiken vaak de termen PCR en Pre-Consumer Recycled (PreCR) op en worden af en toe met elkaar verward. Het verschil zit vooral in waar het materiaal vandaan komt en welke weg het heeft afgelegd.
- PCR (Post-Consumer-Recycled)
Dit materiaal heeft al een leven als consumentengoed gehad. Het is gebruikt, ingezameld en vervolgens gerecycled tot nieuw materiaal.
Voorbeeld: een PET-fles uit de inzameling die wordt omgevormd tot een nieuwe fles of verpakking. PCR geeft afval een tweede kans, helpt de afvalstroom te verkleinen en vermindert de vraag naar nieuwe grondstoffen.
- PreCR (Pre-Consumer Recycled)
PreCR ontstaat binnen het productieproces, voordat het product ooit bij een consument terechtkomt. Dit type materiaal beperkt zich niet alleen tot verpakkingen. Het omvat verschillende soorten materiaal en komt op verschillende momenten vrij:- Productieresten of snijafval, bijvoorbeeld kunststofranden of folieoverschotten.
- Rework, producten of onderdelen die tijdens kwaliteitscontrole zijn afgekeurd, maar opnieuw kunnen worden verwerkt in dezelfde productielijn.
- Reststromen uit verpakkingsproductie, zoals stans- of snijafval van verpakkingen.
PreCR beperkt het gebruik van nieuwe grondstoffen en vermindert afval binnen productieomgevingen.
Kortom, PCR komt uit de consumentenafvalstroom en sluit de cirkel in de echte wereld, terwijl PreCR materiaal is dat binnen productie blijft, inclusief rework en reststromen.
Wat zijn de voordelen van PCR voor bedrijven?
Het gebruik van PCR (Post-Consumer-Recycled) materiaal biedt diverse voordelen voor organisaties die circulaire en duurzame doelstellingen nastreven.
- Minder gebruik van virgin grondstoffen
Door PCR in te zetten, neemt de afhankelijkheid van nieuwe, fossiele grondstoffen af. Dit betekent dat minder olie of nieuw kunststof gewonnen hoeft te worden, wat bijdraagt aan het behoud van natuurlijke hulpbronnen. - Lagere milieu-impact
PCR heeft doorgaans een lagere CO₂-voetafdruk dan virgin materiaal. Recycling van gebruikt materiaal vergt minder energie dan productie uit nieuwe grondstoffen, waardoor de milieu-impact van producten en verpakkingen afneemt. - Bijdrage aan circulaire doelstellingen
PCR sluit de kringloop van materialen. Afval wordt teruggebracht naar de keten en krijgt een nieuwe functie, wat helpt bij het realiseren van circulaire strategieën binnen de organisatie en in de bredere economie. - Voorbereid op wet- en regelgeving en marktverwachtingen
Europese regelgeving, zoals de PPWR, stelt minimale percentages gerecycled materiaal verplicht in verpakkingen. Het gebruik van PCR helpt organisaties om aan deze toekomstige verplichtingen te voldoen en tegemoet te komen aan toenemende markt- en klantverwachtingen. - Strategische waarde en ketenoptimalisatie
Het toepassen van PCR kan ook operationele voordelen bieden, zoals een stabielere aanvoer van materialen binnen de keten en betere aansluiting bij leveranciers die circulaire initiatieven ondersteunen. Organisaties kunnen hierdoor hun duurzaamheidsstrategie integreren in inkoop en productieprocessen.
Kortom, PCR is niet alleen een manier om milieu-impact te reduceren, maar biedt ook strategische en operationele voordelen die bijdragen aan een robuustere, circulaire bedrijfsvoering.
Waarom stimuleert de PPWR het gebruik van PCR?
PCR en de PPWR (Reduce, Reuse, Recycle)
De PPWR vernieuwt de Europese regels voor verpakkingen en legt producenten, importeurs en distributeurs verplichtingen op om verpakkingsafval te verminderen, hergebruik te stimuleren en recycling te bevorderen. De eerste verplichtingen gelden vanaf augustus 2026.
De verordening werkt via de principes Reduce, Reuse en Recycle:
- Reduce: minder en efficiënter materiaalgebruik om overbodige verpakking te vermijden.
- Reuse: herbruikbare en navulbare verpakkingen worden gestimuleerd.
- Recycle: verpakkingen moeten recyclebaar zijn en voldoen aan minimale PCR-materiaal, oplopend richting 2030 en 2040.
Een concreet onderdeel van de Recycle‑component zijn de minimum PCR‑percentages die vanaf 2030 gelden voor plastic verpakkingen, oplopend richting 2040. Zo moet plastic verpakkingsmateriaal zoals PET‑flessen minimaal 30 % PCR bevatten in 2030, en kan dit percentage voor bepaalde categorieën richting 65 % stijgen in 2040.
Door de drie pijlers te combineren verminderen, hergebruiken en recyclen dwingt de PPWR bedrijven om inzicht te verkrijgen in materiaalgebruik en verpakkingsontwerp, rekening te houden met recycleerbaarheid en hogere percentages PCR toe te passen. Dit stimuleert structureel het gebruik van gerecycled materiaal en ondersteunt de overgang naar een circulaire keten.
Klaar voor de PPWR? Zo bereid je je organisatie voor:
De invoering van de PPWR vraagt om tijdige voorbereiding. Denk aan inzicht in materiaalstromen, het aandeel PCR in verpakkingen en de impact op leveranciers en ketenpartners. Door nu al te begrijpen wat PCR betekent binnen de PPWR, voorkom je verrassingen zodra de verplichtingen van kracht worden.
Bekijk de gratis PPWR-webinar on-demand en ontdek wat PCR concreet betekent voor jouw organisatie.
Bekijk het webinar over PPWR & biobased plastics
