Circulariteit klinkt voor veel organisaties logisch, maar wordt vaak abstract zodra de vraag op tafel komt: hoe circulair is een organisatie eigenlijk? CTI (Circular Transition Indicators) zijn ontwikkeld om deze vraag concreet en meetbaar te maken.
CTI is een meetraamwerk voor de circulaire economie op ondernemingsniveau, ontwikkeld door het World Business Council for Sustainable Development (WBCSD) in samenwerking met bedrijven en kennispartners zoals Circle Economy, GRI en de Ellen MacArthur Foundation. Het biedt een kwantitatieve, objectieve en sectoroverstijgende methode om circulariteit te meten, doelen te stellen en voortgang te volgen.
Met CTI ontstaat een gemeenschappelijke taal voor circulaire prestaties. Het raamwerk laat zien:
- Hoe materialen en hulpbronnen worden gebruikt
- Welke ontwerpkeuzes circulariteit mogelijk maken
- Hoe circulair gebruik bijdraagt aan waardecreatie
Meer achtergrond over de relatie tussen CTI en duurzaamheidsrapportage is te vinden in CSRD and circular economy: Navigating sustainability reporting with the Circular Transition Indicators.
Waarom is CTI belangrijk?
Zonder meetinstrument blijft circulariteit vaak een intentie in plaats van een strategisch onderwerp. CTI maakt zichtbaar waar lineaire risico’s zitten en waar kansen voor circulariteit liggen. Het raamwerk helpt bij:
- Inzicht in afhankelijkheid van virgin en kritieke grondstoffen
- Het meten van daadwerkelijke terugwinning van materialen
- Het beoordelen van ontwerpkeuzes die circulariteit beïnvloeden
- Het koppelen van circulair gebruik aan financiële waarde
Deze inzichten ondersteunen strategische keuzes, investeringsbeslissingen en samenwerking binnen de waardeketen..
Hoe werkt CTI?
Een CTI-assessment begint met het bepalen van de scope: een productgroep, businessunit of volledige organisatie, inclusief relevante waardeketens. Daarna worden alle instromen en uitstromen van materialen, water en energie in kaart gebracht.
Inflow, de herkomst van materialen
CTI meet welk aandeel van de instroom uit secundaire materialen bestaat en welk aandeel uit hernieuwbare biobased bronnen afkomstig is.
Outflow, wat gebeurt er na gebruik
Er wordt onderscheid gemaakt tussen:
- Potentieel: hoe goed zijn producten ontworpen voor terugwinning
- Actueel: hoeveel van de uitstroom wordt daadwerkelijk teruggewonnen
Herwinning omvat hergebruik, reparatie, refurbishing, remanufacturing, recycling en bij biobased materialen ook compostering of biologische afbraak. Voor praktische toepassing kan de CTI online tool gebruikt worden.
CTI en de circulaire economie
CTI volgt de circulaire economie via vier modules:
Stap 1: Close the Loop
Focust op het sluiten van materiaalkringlopen. De kernindicator is het percentage materiaalcirculariteit, gebaseerd op circulaire instroom en uitstroom. Ook water en energie worden meegenomen, waarbij water lokaal wordt beoordeeld en energie wordt gekoppeld aan bestaande indicatoren voor hernieuwbare energie.
Stap 2: Optimize the Loop
Richt zich op efficiënt gebruik en waardebehoud. Belangrijke elementen zijn:
Kritieke materialen
Het aandeel kritieke grondstoffen in de instroom maakt zichtbaar waar leveringsrisico’s en geopolitieke afhankelijkheden zitten. Hiervoor kan gebruik worden gemaakt van interne lijsten of openbare bronnen zoals die van de Europese Commissie.
Herwinningstype en levensduur
CTI kijkt niet alleen of materialen worden teruggewonnen, maar ook hoe. Hergebruik, reparatie en remanufacturing behouden meer waarde dan recycling. Daarnaast stimuleert CTI inzicht in de feitelijke levensduur van producten: hoe lang worden ze in de praktijk gebruikt, los van ontwerp of garantie?
Stap 3: Value the Loop
Verbindt circulariteit aan financiële prestaties, bijvoorbeeld via Circular Material Productivity. Ook kan circulaire omzet worden berekend door circulariteit te koppelen aan de omzet van producten of businessunits.
Stap 4: Impact of the Loop
Meet de effecten van circulaire strategieën op klimaat en natuur, en in toekomstige versies ook op gelijkheid. Scenario’s laten bijvoorbeeld zien dat gerecycled aluminium een veel lagere impact heeft op landgebruik en biodiversiteit dan virgin aluminium. Potentiële broeikasgasreducties worden zo inzichtelijk.
Van meten naar actie met 7 ways to close the gap
CTI laat zien waar een organisatie staat en waar de grootste kloof zit tussen lineair en circulair. De vervolgstap is bepalen hoe deze kloof concreet kan worden gedicht. In het stappenplan 7 ways to close the gap speelt CTI een centrale rol.
Door CTI als nulmeting te gebruiken ontstaat een helder startpunt. Van daaruit kunnen gerichte keuzes worden gemaakt in ontwerp, inkoop, ketensamenwerking en investeringen die circulair zijn en aantoonbare waarde creëren.
Meer weten?
Download nu het gratis stappenplan en ga aan de slag.
