🔥

Grondstoffen worden schaarser en duurder. Weet jij waar jouw organisatie kwetsbaar is en wat je eraan kunt doen?

Bekijk de Grondstoffenbarometer
Wat is ESRS? De Europese duurzaamheidsstandaard uitgelegd (met update 2026)
Wat is ESRS? De Europese duurzaamheidsstandaard uitgelegd (met update 2026)

Auteur

Content Marketeer

Datum

30 december 2024

Leestijd

4 minuten

Volg ons op

Wat is ESRS? De Europese duurzaamheidsstandaard uitgelegd (met update 2026)

ESRS staat voor European Sustainability Reporting Standards. Dit zijn de officiële Europese richtlijnen en standaarden die bedrijven vertellen hoe zij moeten rapporteren over hun impact op het milieu, de maatschappij en het bestuur (ESG).

De standaarden zijn gekoppeld aan de wetgeving van de CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive). Ze zorgen ervoor dat duurzaamheidsverslagen van bedrijven helder, betrouwbaar en goed met elkaar te vergelijken zijn.

Wat houdt ESRS precies in?

Vóór 2024 mochten bedrijven zelf verzinnen wat ze opschreven over duurzaamheid. Het ene bedrijf vertelde bij wijze van spreken alleen over hun zonnepanelen en het ene bedrijf over een plasticvrije kantine. Dat maakte het lastig om bedrijven écht met elkaar te vergelijken. De Europese Unie heeft daarom de ESRS gemaakt: één vaste set met strenge regels en invullijsten. Je krijgt als bedrijf vaste tabellen en vragen die je moet beantwoorden. Je moet harde cijfers laten zien, zoals je exacte CO2-uitstoot. Je moet daarbij verplicht naartwee dingen kijken:

1. Welke schade of winst brengt jouw bedrijf toe aan de wereld?

2. Welke problemen, zoals extreme hitte of grondstoffentekorten, gaan jouw bedrijf in de toekomst geld kosten?

Hierbij mag je niet zomaar iets opschrijven. Een officiële accountant controleert de duurzaamheidscijfers, net zoals ze nu al doen met het financiële jaarverslag. 

Uit welke onderdelen bestaat ESRS? 

ESRS bestaat uit 12 standaarden: twee overkoepelende standaarden (ESRS 1 met de algemene vereisten, ESRS 2 met de algemene verplichte informatie) en tien onderwerpstandaarden, verdeeld over milieu, sociaal en governance.

Milieu (E1 t/m E5)

De milieufactoren richten zich op de impact van een bedrijf op natuur. Dit omvat energiemanagement, afvalbeheer en watergebruik. Bedrijven moeten verplicht hun CO2-uitstoot (Scope 1, 2 en 3) in de hele keten in kaart brengen).

Sociaal (S1 t/m S4)

De sociale factoren hebben betrekking op de impact van het bedrijf op mensen en gemeenschappen. Dit omvat de arbeidsomstandigheden, mensenrechten van het eigen personeel én van werknemers bij toeleveranciers. Leveranciers met minder dan 1.000 medewerkers worden sinds 2026 beschermd tegen te veel administratieve vragen van grote opdrachtgevers. De belangrijkste reden hiervoor is het tegengaan van het zogenaamde ''trickle-down-effect''. Grote multinationals die verplicht moesten rapporteren, stuurden duurzaamheidsvragen door naar hun kleinere toeleveranciers. Kleine leveranciers (mkb) raakten overbelast door de administratie die hierbij kwam kijken. De Europese Unie heeft daarom ingegrepen met de Omnibuswetgeving. Grote opdrachtgevers mogen hun kleinere leveranciers niet langer verplichten om de volledige ESRS-lijsten in te vullen. 

Governance (G1)

Governance-factoren hebben betrekking op de interne processen en de cultuur van een bedrijf. Dit omvat ethisch bestuur,  corruptiebestrijding en transparantie over hoe duurzaamheid is ingebed. 

Hoe implementeer je ESRS?

Implementatie verloopt in vier stappen, en die zijn dankzij de vereenvoudiging van 2026 een stuk behapbaarder geworden.

1. Dataverzameling: scherpe focus. Voorheen moest je data verzamelen over een groot aantal onderwerpen, met bijbehorende administratieve last. Met het schrappen van honderden verplichte tabellen ligt de focus nu op de kerncijfers die het meest bepalend zijn, zoals je CO2-uitstoot. 

Verzamel deze data door een dubbele materialiteitsanalyse uit te voeren. Dit betekent dat bedrijven inzicht krijgen in twee kanten van duurzaamheid: enerzijds hoe externe factoren- zoals klimaatverandering of schaarste invloed hebben op de organisatie (financiële materialiteit), en anderzijds hoe hun eigen activiteiten impact hebben op mens en milieu (impactmaterialiteit).  

2. Analyse en evaluatie: minder overlap: De EU heeft definities verduidelijkt en overlap tussen thema's weggehaald, waardoor de analyse overzichtelijker wordt. De evaluatie sluit nu ook aan op internationale standaarden zoals IFRS(wereldwijde boekhoudregels), wat dubbel werk voorkomt. In de praktijk betekent dit: zet je cijfers per ESRS-onderwerp naast de bijbehorende vereisten en, waar relevant, naast dezelfde datapunten die je voor IFRS S1/S2 zou gebruiken, zodat je één set cijfers voor beide kaders kunt inzetten.

3. Rapportage: meer ruimte in formaat. Voor elk materieel ESRS-onderwerp beschrijf je je beleid, de acties die je onderneemt, de doelen die je stelt en de cijfers die de voortgang laten zien. De op 3 juli 2026 aangenomen herziene ESRS-standaarden geven meer ruimte in hoe je doelen en overgangsplannen presenteert dan de eerdere, strikte eisen. Ook is er meer ruimte voor onderwerpen die lastig te kwantificeren zijn, zoals de financiële impact van klimaatrisico's. 

4. Continue verbetering: ruimte voor sturing. Met minder administratieve last blijft er meer tijd over voor de inhoud: je rapportage gebruik je om concrete actieplannen op te stellen waarmee je je operationele prestaties verbetert, in plaats van vooral rapportageverplichtingen af te vinken.

Wat is de link tussen ESRS en CSRD?

De CSRD is de Europese richtlijn die bepaalt welke bedrijven verplicht zijn om over duurzaamheid te rapporteren, en wanneer. De ESRS zijn de standaarden die vervolgens vastleggen wat er in dat rapport moet staan en hoe je dat aanlevert: de onderwerpen, datapunten en het format. De CSRD is het wettelijke kader, de ESRS de concrete invulling daarvan.

Hulp nodig bij jouw CSRD-rapportage?

In het Milgro Online Dashboard krijg je visueel inzicht in je afvalstromen: in de volumes en waar je kosten kunt besparen per vestiging van jouw organisatie. Ook biedt het platform uitgebreide rapportages om de COâ‚‚-uitstoot binnen scope 3 te monitoren en daar actief op te sturen. Allen handig voor jouw CSRD-rapportage. 

dashboard-900x600-eco

Probeer het Milgro Online Dashboard nu 7 dagen gratis. 

Probeer nu 7 dagen gratis

Ontdek hoe andere bedrijven het Milgro Online Dashboard gebruiken voor de CSRD-rapportage.

CSRD-rapportage en het Milgro Online Dashboard in de praktijk
 

 

Veelgestelde vragen over de ESRS

Moet mijn bedrijf aan de CSRD en ESRS voldoen na de Omnibus-versoepeling? +-

Alleen als je meer dan 1.000 werknemers én meer dan €450 miljoen omzet hebt. Val je daarbuiten, dan ben je niet verplicht, maar kun je wel vrijwillig rapporteren.

Vanaf wanneer gelden de nieuwe, vereenvoudigde ESRS? +-

Verplicht vanaf boekjaar 2027. Voor boekjaar 2026 mag je zelf kiezen tussen de oude en de nieuwe standaarden.

Wat is precies het verschil tussen ESRS en CSRD? +-

CSRD is de richtlijn die bepaalt wie moet rapporteren; ESRS zijn de standaarden die bepalen wat en hoe je rapporteert. 

Moet mijn duurzaamheidsrapportage worden gecontroleerd door een accountant? +-

Ja. Een officiële accountant controleert je duurzaamheidscijfers, net zoals nu al gebeurt met het financiële jaarverslag.

Welk onderdeel van ESRS is het meest relevant voor afval en circulaire economie? +-

ESRS E5 (grondstoffengebruik en circulaire economie). Hierin rapporteer je onder andere over materiaalinstroom, afvalproductie en circulariteitspercentages, precies de data die Milgro voor je in kaart brengt.

Op de hoogte blijven

Volg ons op LinkedIn. Hier delen we het laatste nieuws over regelgeving, circulaire thema's en ontwikkelingen uit de branche. Abonneer je daarnaast op de nieuwsbrief en beluister onze podcast Grondstof tot nadenken tijdens een wandeling of onderweg. Benieuwd wat Milgro voor jouw bedrijfsvoering en afvalproces kan betekenen? Neem dan contact op.